Feiten over de advocatuur

Niet iedereen mag zich zomaar advocaat noemen. Je mag in Nederland de titel advocaat al dragen als je na een rechtenstudie bent beedigd als advocaat. Aan die beëdiging zijn nog wel voorwaarden verbonden (zoals het overleggen van een verklaring omtrent gedrag en bijzondere eisen aan de rechtenstudie). Na de beediging start de advocaat onder begeleiding van een Patroon zijn driejarige stage waaronder een Beroepsopleiding van een jaar. Advocaten in opleiding - de zogeheten advocaat-stagiaires - mogen alles doen wat andere advocaten ook mogen, maar staan onder begeleiding van een patroon, een ervaren advocaat.

Advocaten zijn er om iedereen te helpen die zijn recht zoekt en die met zijn zaak naar de rechter wil stappen. Als een conflict zonder rechter kan worden opgelost, moet een advocaat dat proberen. Advocaten mogen ook zaken weigeren, maar u heeft in principe altijd recht op een advocaat. Vindt u geen geschikte advocaat, dan kunt u een beroep doen op de lokale deken van de Orde. Die kan desnoods een advocaat aanwijzen om u te helpen.

Soms is een advocaat verplicht als u naar de rechter wilt, in sommige andere gevallen niet. Voor meer informatie over uw situatie, kijk op de website van de Rechtspraak.

De kernwaarden van iedere advocaat

Advocaten onderscheiden zich van andere juristen door hun kernwaarden die zijn vastgelegd in de wet. In de wet komen vijf basisprincipes te staan waar elke advocaat zich aan moet houden. Zonder één van deze kernwaarden kan een advocaat u niet optimaal bijstaan. Deze kernwaarden worden in 2012 vastgelegd in de advocatenwet:

Onafhankelijk

Een advocaat is bij het behandelen van een zaak uw raadsman. Hij laat zich leiden door het belang van zijn cliënt. De advocaat opereert onafhankelijk van de overheid (dus ook van politie en justitie). Hierdoor kan de advocaat zijn cliënt in alle eerlijkheid en openheid adviseren.

Partijdig

In juridische geschillen steunt de advocaat zijn cliënt door dik en dun. Hij is dé raadsman voor de betreffende cliënt en staat enkel en alleen deze cliënt bij. Het is dus niet mogelijk dat de advocaat ook de tegenpartij bijstaat.

Deskundig

Een advocaat moet natuurlijk verstand hebben van het recht, dus de wet en rechterlijke uitspraken. Daar is hij voor opgeleid. Bovendien moet een advocaat zich jaarlijks laten bijscholen. Hierdoor houdt een advocaat zijn kennis en kunde op niveau.

Integer

Een advocaat moet zich netjes en ethisch verantwoord gedragen. Voor advocaten zijn er dan ook gedragsregels opgesteld in de advocatenwet. Daarin staat onder andere dat hij een realistisch beeld moet schetsen van de juridische procedure, de slagingskansen van de zaak en de verwachte kosten.

Vertrouwelijk

Een advocaat zal met niemand anders spreken over de zaak. Alles wat besproken wordt, blijft tussen de advocaat en de betreffende cliënt. Daardoor kan de cliënt samen met zijn raadsman vertrouwelijk spreken over de zaak wat de belangenbehartiging ten goede komt. De advocaat heeft een beroepsgeheim en kan zich beroepen op het verschoningsrecht.

Specialisaties/soorten kantoren

In Nederland werken ruim 16.000 advocaten. De meeste Nederlanders zullen dankzij de televisie vooral de toonaangevende strafrechtadvocaten kennen, zoals Bram Moskowicz, Inez Weski en de gebroeders Anker. Maar naast het strafrecht kent de advocatuur nog andere specialisaties, zoals arbeidsrecht, familierecht en ondernemingsrecht. Sinds het ontstaan van de Orde in 1952 zijn er steeds meer specialisaties bij gekomen. Ook het aantal advocaten is van circa 1600 toen naar 16.000 nu sterk gestegen.

In Nederland zijn nu 2136 eenmanskantoren, 1560 kantoren met 2-5 advocaten, 513 kantoren met 6-20 advocaten, 74 kantoren met 21-60 advocaten en 24 grote kantoren met 60 en meer advocaten in dienst.

Er zijn kantoren die zich vooral richten op particulieren (denk aan de personen- en familierechtadvocaten die zich bezighouden met echtscheidingen en voogdijzaken), maar er zijn ook kantoren die zich in eerste instantie richten op ondernemers. Denk bijvoorbeeld aan kantoren die bedrijven bijstaan bij grote fusies of internationale overnames.

En dan zijn er nog de advocaten die mensen bijstaan die zelf geen advocaat kunnen betalen. Zij helpen cliënten die subsidie van de overheid krijgen, de zogeheten gefinancierde rechtsbijstand. Zo kan iedereen een advocaat in de arm nemen en naar de rechter stappen. Advocaten in de gefinancierde rechtshulp – ook wel sociale advocatuur genoemd – doen bijvoorbeeld vaak asielzaken, huurconflicten en uitkeringsgeschillen.

Diversiteit in de advocatuur

Kijkend naar de man/vrouw-verhouding en het aantal allochtonen in de advocatuur is duidelijk dat diversiteit in de beroepsgroep nog geen prioriteit heeft.  In een intentieverklaring hebben 26 van de grootste advocatenkantoren in 2007 beloofd de diversiteit binnen de advocatuur en binnen hun eigen kantoor te bevorderen. Zij doen dit door medewerkers met verschillende achtergronden aan te nemen. Onder diversiteit wordt hier verstaan: verschillen in afkomst, etniciteit, geslacht, seksuele geaardheid, geloof, nationaliteit, leeftijd, invaliditeit en huwelijkse of ouderlijke staat.

De kantoren hebben aangegeven dat ze ervan uitgaan hierdoor innovatiever, effectiever en representatiever voor hun cliënten te zijn en ook succesvoller als kantoor. De Orde heeft een commissie Diversiteit om de beroepsgroep van het belang van diversiteitbeleid te overtuigen. Deze heeft ook het initiatief genomen voor zogenoemde advo-coaches, advocaten die rechtenstudenten coachen en informeren over de advocatuur. Doel is de drempel van met name allochtone rechtenstudenten tot de advocatuur te verlagen.

Deze kantoren hebben de diversiteitsverklaring getekend:

• AKD Prinsen Van Wijmen
• Allen & Overy
• Baker & McKenzie
• Boekel De Nerée
• Clifford Chance
• CMS Derks Star Busmann
• De Brauw Blackstone en Westbroek
• De Jonge Peters Remmelink
• Dirkzwager
• DLA Piper
• Freshfields Bruckhaus Deringer
• Holla Poelman Van Leeuwen
• Holland Van Gijzen
• Houthoff Buruma
• Kennedy Van Der Laan
• Linklaters
• Lovells
• Loyens & Loeff
• NautaDutilh
• Nysingh
• Pels Rijcken & Droogleever Fortuijn
• Simmons & Simmons
• Stibbe
• Van Diepen Van der Kroeff
• Van Doorne
• VMW Taxand