Actueel

Blog

17-04-2020

Petra van Kampen lid algemene raad NOvA

"De kunst van het luisteren"

Sinds het moment dat besloten werd tot een intelligente lockdown en de gerechten de deuren vrijwel volledig sloten, is de NOvA onderdeel van ‘crisisberaad’ met het OM, de ZM en het ministerie van Justitie en Veiligheid om een constructieve bijdrage te leveren aan het doorgang vinden van de rechtspleging.

Dat brengt ons – in niet-fysieke zin – in contact met heel veel advocaten. Tezamen zien zij veel. Ze zien de pogingen die de ZM en het OM ondernemen om (zeer) urgente zaken in goede banen te leiden: op zichzelf niets dan lof daarvoor. Maar ze signaleren ook veel dat zorgen baart. Onderdeel van die grote zorgen – met name bij de sociale advocatuur – is of ze wel in staat zullen blijken deze crisis het hoofd te bieden. De toevoegingstarieven zijn nu eenmaal al vele jaren bepaald niet zodanig dat daarmee enig vet op de botten kon worden gekweekt.

Maar wat vooral opvalt in al die signalen is de zorg om hun cliënten, om rechtzoekenden die klem zitten, om rechtzoekenden die niet de luxe hebben van een redelijk veilige lockdown en die in verwarring raken als de ZM of het OM het ene publiceert en vervolgens het andere doet. Die het moeten stellen zonder hun juridische steun en toeverlaat. Psychiatrische patiënten die hun advocaat – hun vertrouwenspersoon – niet kunnen zien tijdens een zitting die over hen gaat. Advocaten die drie uur tegen een iPad zonder beeldverbinding praten. Advocaten die nergens kunnen aankloppen omdat beroep tegen een geweigerde bijstandsuitkering kennelijk niet (zeer) urgent is. Een jeugdrechter die tegen een advocaat zegt dat de advocaat niet mag komen omdat dat gevaar oplevert voor de medewerkers van de rechtbank, maar meent dat de officier van justitie ‘natuurlijk’ wel moet komen, omdat de officier kan vertellen of het goed of slecht gaat met de jongen. Het moet niet gekker worden.

Die zorg maakte dat advocaten – en de NOvA – al heel snel aandrongen op een toekomstperspectief: er moe(s)t worden nagedacht over het weer openstellen van de gerechten. Dat deed de NOvA in diverse overleggen eind maart 2020 (fase 1). Dat deed de NVSA begin april publiekelijk. Er werd in de tussentijd veel en vaak constructief meegedacht over (on)mogelijkheden voor de behandeling van zogeheten urgente zaken (fase 2). In dat verband ging het ook over grenzen en no go’s: waarom mag de officier van justitie wel fysiek aanwezig zijn en de advocaat niet, of in elk geval niet standaard? Waarom zijn x-zaken wel (zeer) urgent en y-zaken niet? Let erop dat niet alle rechtzoekenden over een computer beschikken, dat niet iedereen de weg weet op internet; dat niet elke rechtzoekende zelfredzaam is. Pas op dat de digitale mens niet je ‘maatman’ wordt. Wees vitaal. Met sommige punten gebeurde zeker iets. Met andere niet (heel) veel.

De Rechtspraak publiceerde haar eerste tijdelijke regelingen voor fase 2 op vrijdagavond 3 april. Fase 3 was tot die ochtend nog ver weg: niet voor de advocaten, wel voor de gerechten. Aansluitend bleek sprake van een hervonden elan dat toenam naarmate de dagen langer werden. Rechters werken hard! De gerechten moeten open, niet alleen op reguliere tijden, maar ook in de avond en in het weekend. Laten we de strafbeschikking meer benutten, meer unus-rechtspraak doen, dagvaardingen via e-mail laten betekenen, de bevoegdheden van de politierechter oprekken. Niets doen is geen optie! En laten we de strafrechtadvocatuur na de crisis mede verantwoordelijk maken voor de planning van zaken.

De snelheid waarmee de suggesties voor fase 3 over elkaar heen buitelen is hoog. Het gemak waarmee rechters, vertegenwoordigers van het OM en politici er geen enkel bezwaar in zien om voorstellen te lanceren die de rechtsbescherming aantasten vanwege – maar niet slechts gedurende – deze coronacrisis is verontrustend. Het gemak waarmee de advocatuur bij het doen van die voorstellen wordt gepasseerd als een toevallige bystander die kennelijk – getuige ook de brief van minister Dekker aan de NOvA van 14 april jl. – toch vooral blij moet zijn dat de Rechtspraak weer bij zinnen is gekomen, is dat ook. Wie de (strafrecht)advocatuur verantwoordelijk wil maken voor het wel en vooral het wee van de rechtspraak, moet allereerst luisteren naar wat de advocatuur te zeggen heeft. Over rechtzoekenden die het niet meer weten. Over wat 24-uurs rechtspraak betekent voor alle burgers in dit land, inclusief verdachten en advocaten. Over wat daar allemaal bij komt kijken – ook voor wat betreft de financiering.

Reacties (17)

Harriet de Kroon

17-04-2020

Goed stuk mevrouw Van Kampen!! Gaan we dit ook in de landelijke media lezen? Ik hoop het, want de borstklopperij en thumbs up houding van vrind Dekker is stuitend als je ziet hoe weinig strafzaken er behandeld worden en onder welke condities.

Jos Rijser

17-04-2020

Petra op haar BEST
Kennelijk zitten ZM en OM toch nog in een soort Ivoren Toren.
Het heeft er alle schijn van dat ze echt niet weten wat ze vooral niet aan het doen zijn en dat het begrip Equal Arms niet meer bestaat als dat hen schikt.
Het is onbegrijpelijk dat het mij onmogelijk wordt gemaakt met een niet gedetineerde client in een beschermde zitting zijn rechtsbelang te verdedigen. Publiekelijk shoppen in de Super mag wel.
De meest onbenullige strafzittingen worden ingetrokken tot nader datum. Ik noem een art 5 WVW zitting bij de kantonrechter...
Bent u het niet eens met idiote voorwaarde OM ? - verdachte is verplicht afstand te doen- dan gaat de zitting niet door en is de 'straf' dat de zaak zomaar lang op de plank kan blijven liggen. Argument: voor de corona was er al een stuwmeer. En zo verder...………………..

Martijn Hop

17-04-2020

Helemaal mee eens met de bijdrage. Wat niemand zich realiseert is dat het EVRM heus niet door het corona virus is aangetast. Ik heb deze week een beroep daarop gedaan op 6 EVRM om een zaak tot na heropening van de Rechtbank aan te houden ivm de complexiteit van de zaak die ik over de beeldbuis niet goed voor het voetlicht krijg. Juist deze fundamentele rechten van het EVRM waarborgen ook in bijzondere tijden - waarom dan ook - de burgerrechten. Is dan iedereen dit opeens vergeten? Gewoon een beroep op doen en zo nodig hogerop spelen. Het lijkt mij de primaire taak van advocaten om ook dit deel van de rechtstaat te behoeden, als ook rechters zich door de waan van de dag kennelijk laten meeslepen. Inzetten dat artikel collega's en confrères!

Anne Marie de Koning

17-04-2020

Hearhear, amica!

E. Tanas

17-04-2020

Ik ben doorgaans niet tegen digitalisering van de rechtspraak, zodat vele ontwikkelingen in de coronavirus-periode beschouw ik niet als in strijd met artikel 6 EVRM. Wel heb ik al jaren moeite met de verkorting van de zittingsduur, gebrek aan transparantie (geen opname van het verhoren in voorondrtzoeken, van de zittingen, geen toegang tot de notities van de griffie, het niet dragen van bodycams door politie, het gemak waarmee rechters wegkomen bij niet inhoudelijk motiveren van vonnissen, het verwaarlozen van waarheidsvinding in jeugdzaken, het niet compenseren van discrepantie in het beschikken van informatie door institutionele partijen in procedures, het toelaten van inbreuken op EVRM rechten door de Hoge Raad, het niet toekennen van rechtstreekse werking aan de rechten van IVSCR, aan het niet respecteren van de beslissingen van het VN Mensenrechten Committee enzov.). Laten wij dus niet verlangen naar het oude en wel dialectisch omgaan met de veranderingen in de wijze van procesvoering tijdens de pandemie. Dit houdt in het meenemen in de periode na de pandemie de digitale procesvoering wanneer dat inhoudelijk niet tekort doet aan de vereisten van een eerlijk proces en streven naar meer transpatantie in de vervolging en de rechtspleging.

E. TAMAS

17-04-2020

Ik bemerk nu pas dat ik mijn achternaam verkeerd heb vermeld. Het is Tamas en niet Tanas.

Ilkay Nefin Güçlü

18-04-2020

Treffend en oprecht verwoord.
De maatregelen staan te weinig stil bij de consequenties voor de zwakste schakels van de keten.

Hopelijk wordt het tijd om meer waarde te hechten aan de ideeën van strafspecialisten die niet alleen over goede theoretische kennis beschikken, maar zoals mr. Petra van Kampen ook de nodige praktijkkennis hebben, zodat er ook werkbare realistische oplossingen worden gevonden. Anders blijft de underdog het onderspit delven.

Kicky Hamer

18-04-2020

Wat een mooie bijdrage!

Esther Vroegh

18-04-2020

Hee Peet,
Goede en doordachte column en dat laatste missen we momenteel: emoties en onderbuikgevoelens worden gepresenteerd als feiten en het is heel bijzonder dat iedere rechtbank en sector eigen beleid maakt. We hebben niet voor niets zittingsZALEN dus die fysieke distantie is heel wel mogelijk. Het is een kwestie van echt willen en gewoon aan de slag gaan, met behulp van innovatieve oplossingen zoals het onderwijs en de zorg ook laten zien. Dus ja, graag je column landelijk!

Job Molkenboer

18-04-2020

Goed artikel.
Zittingen voor medio mei as worden al afgeblazen. Alsdan wordt de civiele zaak verwezen voor de - en dupliek. Zulks terwijl alles al gezegd is en iedere procespartij zich heeft ingesteld op de comparitie. Gevolg nodeloos extra kosten voor partijen. Justitiabelen procederen niet voor de lol. Rechtspraak is in een democratische rechtsstaat geen luxe product, maar noodzakelijk.
Een cliënte van mij is leerkracht op een middelbare school. Haar zitting kan medio mei alleen telefonisch doorgaan. de zaak wordt na 6 maanden behandeld hoewel de zaak eigenlijk rechtens binnen 4 tot 6 weken moet worden behandeld. De rechters denken mogelijk dat ze Corona komt brengen. Ondertussen moet cliënte zich wel voorbereiden op fysieke opening van de scholen mogelijk begin mei. Cliënte begrijpt niet dat in zittingszalen ter grote van 2 leslokalen geen zitting kan plaatsvinden en scholen mogelijk wel open kunnen. Zijn rechters bevattelijker voor het virus dan leerkrachten. Ik kan het niet uitleggen.
Heel jammer dat de rechtspraak haar maatschappelijke taak en taak binnen de trias politica zo weinig op waarde schat.

Andre Gaastra

18-04-2020

Beste Petra,

Als ik het goed zie dan is de kern van jou boodschap dat de rechten van de verdachte niet komen na veiligheid en efficientie, maar dat die in een rechtsstaat voorop staan. Ik heb mij in de afgelopen twintig jaar groen en geel geergerd aan de afbraak van die rechten door niet alleen het OM maar ook door de overheid en de rechtspraak. ZSM had nooit mogen worden toegestaan, het uitkleden van de rechtsbijstand tegen voorwaarden die de kwaliteit ondermijnen door een oud-officier van justitie die het minister heeft geschopt had nooit mogen worden toegestaan, rechtsbijstand tijdens een verhoor had nooit tot discussie mogen leiden en rechters die kleurloos opzet tot een strafrechtelijke risico-aansprakelijkheid maken en het strafrecht daarmee niet serieus nemen veroorzaken meer maatschappelijke schade dan zij zich zelf realiseren.

Ik voel mij als advocaat door jou gesteund omdat jij je eigen verontwaardiging laat zien en gebruikt om de misstanden die hier nu weer bovenop komen aan de Orde te stellen.

Frank Franssen

18-04-2020

Als oud advocaat vind ik het überhaupt onbegrijpelijk dat de gerechten zijn dicht gegaan. De zittingszalen zijn dermate ruim dat de anderhalve meter ruimte altijd in acht kan worden genomen. In de wachtruimtes kan men opstopping voorkomen door meer tijd in te plannen voor een individuele zitting zodat mensen niet lang in het gerechtsgebouw hoeven te wachten. Plannen is helaas nooit een van de sterkere punten van de rechterlijke macht geweest. Hoe vaak zat men bij een politierechterzitting niet een uur te wachten alvorens men aan de beurt was.

Marianne Smits

18-04-2020

De voortgaande schending van het onmiddellijkheidsbeginsel kan langzamerhand beëindigd worden nu we inmiddels weten en bewezen hebben hoe de risico's tot aanvaardbare proporties kunnen worden terug gebracht. Ik maak mij het meest zorgen over die justitiabelen die verbaal onbegaafd zijn en te maken hebben met verplichte zorg en al verblijven in zorginstellingen. De hebben een dubbele barrière want de zorginstellingen hebben een totale lokale lockdown terwijl doorgaans de rechtszittingen op die zorglocaties werden gehouden. En medici willen het liefst zo lang mogelijk een lockdown houden want dat is naar medische maatstaven het meest optimaal. De getroffen populatie in dit verband betreft dan psychogeriatrische, psychiatrische patiënten én verstandelijk gehandicapten. Als de rechter het weer aandurft om op anderhalve meter desnoods met plexiglas er tussen op locatie in contact te zijn dan zijn er nog de zorginstellingen. En dan heeft een licht verstandelijk beperkte cliënt van mij ook nog een onterechte belbeperking en internetbeperkingen.......Schrijnend

T A M Drubbel

18-04-2020

rechtszalen groter dan mijn werkkamer, maar de "zitting" moet telefonisch; dat ik dan dichter bij cliënt zit dan in een zaal, kan de rechtbank klaarblijkelijk niets schelen; dat de interactie tussen de aanwezige personen verloren gaat, is ook al niet van belang; hoe de "zitting" technisch in elkaar gestoken moet worden, daar mag ik naar raden; en toch moet ik mij aan mijn eed houden "eerbied voor de rechterlijke macht" te hebben?????

Achmed Baaijens

18-04-2020


Wow; wat een betekenisvolle en trefzekere "advocatuurlijke" observatie!
Hulde voor Petra van Kampen!

Paul Bavelaar

19-04-2020

Beste mevrouw Van Kampen, met belangstelling en instemming heb ik uw publicatie gelezen.
Ik ben advocaat in Nederland en Rechtsanwalt in Duitsland. Het valt op dat Duitse juristen veelvuldig de vraag stellen, of de "corona-maatregelen" in strijd zijn met de Duitse grondrechten en/of andere fundamentele rechten, terwijl de Nederlandse juristen en in het bijzonder de NOvA zich stilzwijgend bij de maatregelen neerlegt. Slechts over de financiële gevolgen lijkt de NOvA zich zorgen te maken. Daarom ben ik verheugd over uw publicatie.
Met vriendelijke groet,
Paul Bavelaar

V. Rogiest

26-06-2020

Omdat ik mij in een levensbedreigende situatie bevind heb ik Patrick Grijpstra verschillende keren gevraagd om met mij naar de politie te gaan omdat de politie tegen mij zegt : waarom neemt U, U advocaat niet mee !
Toen ik Patrick Grijpstra hiervan op de hoogte stelde wilde hij niet mee gaan ! Toine megens van lumens in de buurt, Patrick van de nieuwenhoff , Monique van nieuwkerk van wij Eindhoven wilde ook niet mee gaan ! Ik zag angst in hun ogen,. Waarom heb ik nog steeds geen recht om naar de huisarts te gaan, tandarts, ziekenhuis etc.

Dit is wat ik de laatste jaren meemaak hier in Eindhoven ***** Je me souviens en effet que vous avez introduit cet aspect de la non-assistance à personne en danger. europarl.europa.eu
Ik kan mij ook herinneren dat u het aspect van schuldig hulpverzuim heeft aangekaart.
Medical Responsibility in Western Europe:
non-assistance à personne en danger (article 422bis du Responsabilité pénale du médecin ...

Plaats een reactie

Commerciële, beledigende, bedreigende, racistische of anderszins ongepaste reacties worden onmiddellijk verwijderd.