De sociale advocatuur verdient meer
Een paar jaar geleden stond de sociale advocatuur in toga op het Binnenhof. Sommigen van ons zetten de demonstratie kracht bij door met een spandoek in een vijver te staan. Hiermee illustreerden zij dat het water hen letterlijk aan de lippen stond. Toen al maakten we ons zorgen over de toekomst van de sociale advocatuur. De toegang tot het recht voor minder draagkrachtige burgers stond op de tocht en toenmalig minister voor Rechtsbescherming, Sander Dekker, weigerde de vergoedingen te verhogen.
En dat terwijl in bepaalde zaken er steevast tweemaal zoveel tijd aan een zaak werd besteed dan werd vergoed. Dat was in 2019. Is het nu beter? Nee, eigenlijk niet.
De adviezen van de commissie-Van der Meer zijn in 2022 – onder grote politieke druk – alsnog doorgevoerd. Eindelijk kreeg de sociale advocatuur er iets bij. Wellicht dat dit het tij kon keren in de sterk vergrijzende sector. Inmiddels is gebleken dat het nog steeds niet vanzelfsprekend is dat sociaal advocaten een redelijk inkomen kunnen verdienen. Zo heeft de forse inflatie de investering doen verdampen, terwijl de kosten, zoals huur en personeel wél met tien procent zijn gestegen. De vergoeding is dit jaar met maar 0,67 procent geïndexeerd. De sociale advocatuur gaat er dus bijna tien procent op achteruit.
Daar komt bij dat uit het arbeidsmarktonderzoek van Panteia blijkt dat er veel meer nodig is om op langere termijn nieuwe sociaal advocaten aan te trekken. Er zijn jarenlang nauwelijks jonge sociaal advocaten ingestroomd. En dat heeft gevolgen voor het aanbod van rechtsbijstand aan minder draagkrachtigen. Een tekort dreigt en is in bepaalde gebieden al realiteit.
Demissionair minister voor Rechtsbescherming Franc Weerwind heeft voor de zomer aangekondigd dat hij in 2025 opnieuw een grootschalige herijking wil. Daar kunnen we niet op wachten. Er is sprake van een acute zorgelijke situatie. Een directe noodinvestering is nodig. Daarnaast moet de indexeringsformule op korte termijn worden aangepast. De NOvA heeft de vaste Kamercommissie, ter voorbereiding van het commissiedebat sociale advocatuur van 14 september, daarover geïnformeerd. Want de sociale advocatuur verdient meer.
Over dit onderwerp
Sociale advocatuur
Sociaal advocaten staan mensen bij die geen juridische hulp kunnen betalen. Dit doen zij op cruciale momenten in een mensenleven, wanneer de toekomst onzeker is. Sociaal advocaten worden grotendeels betaald door de overheid. Zonder hen heeft meer dan een derde van de bevolking geen toegang tot het recht. De NOvA spant zich in om het stelsel van gefinancierde rechtsbijstand te versterken.
