Advocaat nodig
Iedereen kan te maken krijgen met een juridisch probleem. Deze problemen kunnen ingewikkeld zijn en dan is deskundig advies van belang, zoals dat van een advocaat. Maar wanneer is een advocaat nodig? En hoe schakel je een advocaat eigenlijk in?
Een advocaat staat mensen bij die bijstand nodig hebben tijdens een juridisch probleem, of hij geeft advies over juridische zaken. Iedereen heeft recht op een advocaat. Een rechtstaat heeft advocaten nodig als bemiddelaar tussen de rechtzoekende en recht(er).
Taken van een advocaat
Een advocaat behartigt jouw juridische belangen door:
- Juridisch advies te geven: een advocaat helpt bij het inschatten van juridische risico’s, het adviseren over contracten en het oplossen van problemen zoals een echtscheiding of ontslag;
- Bemiddelen en onderhandelen: de advocaat kan onderhandelen met de tegenpartij om tot een minnelijke schikking te komen, en zo een rechtszaak te voorkomen;
- Juridische procedures te voeren: als er een rechtszaak nodig is, vertegenwoordigt de advocaat de cliënten voor de rechtbank. Dit omvat het opstellen van juridische documenten, het aanvoeren van argumenten en het verdedigen van de cliënt.
Verschoningsrecht
Je moet erop kunnen vertrouwen dat wat je met jouw advocaat bespreekt vertrouwelijk blijft. De advocaat is verplicht tot geheimhouding van de informatie hem in zijn beroepsuitoefening wordt toevertrouwd. De geheimhouding wordt beschermd doordat een advocaat zich kan en zelfs moet beroepen op het verschoningsrecht.
De term ‘verschoningsrecht’ kan verwarrend zijn; de advocaat heeft vaak geen keuze. Het is daarom in veel gevallen juister om te spreken van ‘verschoningsplicht’. Het recht is er immers primair ten behoeve van de cliënt. Het is aan de rechter-commissaris om te bepalen of het beroep op het verschoningsrecht terecht is. Overigens moet het verschoningsrecht worden onderscheiden van het zwijgrecht. Een verdachte van een strafbaar feit kan geen beroep doen op een verschoningsrecht, maar op een zwijgrecht (een verdedigingsrecht).
Wanneer is een advocaat verplicht?
Of het verstandig, of zelfs verplicht, is om een advocaat in te schakelen, hangt van enkele factoren af. Soms is het verplicht om een advocaat in te schakelen. Dat is wettelijk verplicht bij:
- De meeste zaken waarin het gaat om onenigheid tussen burgers of organisaties onderling bij de rechtbank, het gerechtshof en de Hoge Raad;
- Familierechtzaken bij de rechtbank, het gerechtshof en de Hoge Raad;
- Strafzaken in de cassatieprocedure bij de Hoge Raad.
Op de website van de Rechtspraak is per onderwerp van de zaak te zien of een advocaat inschakelen wel of niet verplicht is.
Toewijzing van een advocaat
Iedereen mag in Nederland zijn eigen advocaat kiezen. Als iemand aangehouden wordt, hoeft hij of zij niet zelf op zoek naar de advocaat. Er wordt dan een advocaat toegewezen die ‘piketdienst’ heeft. De deken van de lokale orde van advocaten kan in specifieke gevallen ook een advocaat toewijzen.
Juridisch loket en Sociaal Raadslieden
Naast een advocaat kun je ook juridische vragen stellen bij Het Juridisch Loket. Zij kunnen eerste hulp bieden bij juridische vragen. Ze geven gratis advies, beantwoorden vragen, helpen met voorbeeldbrieven en kunnen doorverwijzen naar advocaten of mediators als dat nodig is. Daarnaast kun je ook bij de Sociaal Raadslieden terecht. Zij bieden gratis en vertrouwelijk advies en hulp bij vragen over wetten en regels. U kunt bij hen terecht voor hulp bij financiële zaken.
Eerste gesprek met een advocaat
Als je een advocaat hebt gevonden, is het belangrijk dat je eerste met hem een aantal dingen bespreekt. Vaak worden deze zaken besproken tijdens je eerste gesprek met een advocaat. De kosten bijvoorbeeld, maar ook zijn inschatting van jouw zaak. De volgende zaken zijn van belang om bij stil te staan:
- Vraag naar de specialisatie en ervaring van de advocaat.
- Wat is zijn of haar inschatting van jouw zaak: hoe lang gaat het duren en wat is de kans op succes?
- Wat zijn de eventuele risico’s?
- Wat zijn de verwachte kosten?
- Maak afspraken met de advocaat over jullie samenwerking.
- Vraag om een schriftelijke opdrachtbevestiging.