Het kabinet trekt vanaf 2027 structureel 30 miljoen euro extra uit voor het stelsel van gefinancierde rechtsbijstand. Ook voor 2026 is extra geld beschikbaar. Dit staat in de begroting van Justitie en Veiligheid die op Prinsjesdag is gepresenteerd. De NOvA staat positief tegenover deze investering. De regering zet hiermee het voorstel van voormalig staatssecretaris Teun Struycken door.
Maar er moet meer gebeuren om het tekort tegen te gaan en ervoor te zorgen dat jongeren sociaal advocaat willen worden. De NOvA pleit voor een kantoortoeslag waarmee sociaal advocaten de jonge generatie kunnen opleiden. Zo schrijft de beroepsorganisatie in een advies op de consultatie over de aanpassing van de vergoedingen op grond van het rapport van de commissie Van der Meer II. Alleen op deze manier kan het tekort en de toekomstige uitstroom door pensioen worden opgevangen.
In het advies vraagt de NOvA aandacht voor het nijpende tekort aan en de geringe instroom van jonge sociaal advocaten. Dit vormt een fors risico voor de toegang tot het recht voor rechtzoekenden die afhankelijk zijn van sociaal advocaten. In dat kader bestaan er nog belangrijke knelpunten, zoals de blijvend te lage vergoeding voor advocaten in kantoorverband. Een investering op dat punt is noodzakelijk.
Toekomstbestendigheid
De commissie Van der Meer II adviseerde eerder dit jaar om sociaal advocaten die in kantoorverband werken een kantoortoeslag van 14,82 euro (excl. btw) per vergoed toevoegingspunt toe te kennen. De NOvA vindt het noodzakelijk dat ook hiervoor geld beschikbaar komt en blijft hierover in gesprek met de staatssecretaris van Justitie en Veiligheid. De kantoortoeslag is nodig om de kantoorkosten te dekken die samenhangen met het opleiden van een advocaat-stagiair. Bovendien stimuleert deze toeslag dat sociaal advocaten weer in samenwerkingsverbanden kunnen werken. Ook de commissie Van der Meer II vindt de kantoortoeslag essentieel voor de toekomstbestendigheid van het stelsel van gefinancierde rechtsbijstand.
Periodieke evaluatie en herijking
De NOvA pleit ervoor de puntenaantallen en het punttarief periodiek te herijken, net als de commissie Van der Meer II voorstelt. Bijvoorbeeld eens in de drie à vier jaar. Dit is in lijn met vergelijkbare vergoedingsstelsels binnen andere overheidsdiensten. Belangrijk is dan ook dat de Rijksbegroting voortdurend rekening houdt met aanpassingen, zonder dat er een politieke discussie over hoeft te worden gevoerd.
Uitzending Kassa
Consumentenprogramma Kassa besteedde zaterdag 13 september aandacht aan het dalend aantal sociaal advocaten en het daarmee verdwijnen van rechtshulp voor mensen met een kleine beurs. Sanne van Oers, algemeen deken en zelf sociaal advocaat lichtte in de uitzending toe hoe belangrijk sociaal advocaten zijn voor de samenleving en waarom een investering van de overheid essentieel is.
Sociaal advocaten staan mensen bij die geen juridische hulp kunnen betalen. Dit doen zij op cruciale momenten in een mensenleven, wanneer de toekomst onzeker is. Sociaal advocaten worden grotendeels betaald door de overheid. Zonder hen heeft meer dan een derde van de bevolking geen toegang tot het recht. De NOvA spant zich in om het stelsel van gefinancierde rechtsbijstand te versterken.
