Een kantoorvergoeding voor de sociale advocatuur is noodzakelijk. De NOvA heeft daarvoor randvoorwaarden opgesteld. Om in aanmerking te komen voor de vergoeding, dient een kantoor uit minimaal drie advocaten te bestaan, die ieder jaarlijks een minimaal aantal toevoegingspunten behalen. Ook wordt aan de kantoorvergoeding verbonden dat kantoren advocaat-stagiairs opleiden. Dat is noodzakelijk om een nieuwe generatie sociaal advocaten op te leiden en te behouden. De Raad voor Rechtsbijstand heeft de randvoorwaarden getoetst en geeft aan dat ze aansluiten bij het advies van de commissie Van der Meer II en beoordeelt ze als uitvoerbaar.
Voor de continuïteit van het stelsel moeten in de komende tien jaar circa 3.000 nieuwe sociaal advocaten worden geworven en behouden. Dit aantal is gebaseerd op bestaande analyses van uitstroom, vergrijzing en structureel onvoldoende instroom van sociaal advocaten. Er zijn echter steeds minder advocatenkantoren waar sociaal advocaten werken. Samenwerkingsverbanden vallen uit elkaar en het aantal éénpersoonspraktijken neemt verder toe. Een belangrijke oorzaak daarvan zijn de kosten die het runnen van een kantoor met zich meebrengt. De huidige vergoeding is gebaseerd op de kosten van een eenpersoonspraktijk en dus onvoldoende om kantoorkosten van te betalen. Het opleiden van advocaat-stagiairs is in een eenpersoonspraktijk nauwelijks te realiseren. Maar ook voor kantoren is het in dienst nemen van een advocaat-stagiair op dit moment te duur. Een kantoorvergoeding om samenwerking te stimuleren en advocaat-stagiairs op te kunnen leiden is absolute noodzaak. Sanne van Oers, algemeen deken: “We kunnen van eenpersoonspraktijken niet verwachten dat zij voor een duurzame instroom van jonge sociaal advocaten zorgen. Daar zijn kantoren voor nodig.”
NOvA helpt
Wat de NOvA betreft ligt de oplossing binnen handbereik: invoering van een kantoorvergoeding, zoals de commissie Van der Meer II ruim een jaar geleden al heeft aanbevolen. De NOvA heeft de randvoorwaarden voor deze kantoorvergoeding opgesteld. De Raad voor Rechtsbijstand heeft ze getoetst. “Met deze voorwaarden willen we de sociaal advocatuur niet nog meer regels opleggen, maar juist zorgen voor vergoeding van de kosten voor de samenwerking in kantoorverband en het opleiden van advocaat-stagiairs”, aldus Van Oers. Bij het vormen van die samenwerkingsverbanden gaat de NOvA helpen. Van Oers: “Wij gaan hierover op korte termijn gesprekken voeren met sociale en commerciële kantoren om een eerste aanzet te geven. Op die manier wordt ook de samenwerking binnen de balie verder bevorderd.”
De randvoorwaarden om de vergoeding te ontvangen
- Een kantoor van minimaal drie advocaten;
- Elke advocaat behaalt gemiddeld 500 toevoegingspunten per kalenderjaar;
- Het kantoor leidt per 3-5 advocaten één stagiair op. (2 stagiairs bij 6-10 advocaten, 3 stagiairs bij 11-15 advocaten etc);
- De advocaat-stagiair is in loondienst van het kantoor;
- Het kantoor borgt kwaliteit en specialisatie;
- Het kantoor heeft een professionele en doelmatige bedrijfsvoering;
- Uitvoering en controle wordt belegd bij de Raad voor Rechtsbijstand, met zoveel mogelijk toetsing vooraf.
Snel invoeren
De NOvA heeft het Kenniscentrum Stelsel Gesubsidieerde Rechtsbijstand gevraagd te onderzoeken hoeveel kantoren momenteel qua aantallen advocaten en gemiddelde toevoegingspunten in aanmerking komen. Op basis daarvan blijkt dat voor deze invulling van een toekomstbestendig stelsel van de sociaal advocatuur een extra structurele investering van 15 miljoen euro nodig is. Van Oers: “Ik roep de staatssecretaris van Justitie en Veiligheid op de kantoorvergoeding te omarmen en spoedig in te voeren. Er zijn het afgelopen jaar ook andere ideeën geopperd, maar wat ons betreft is de kantoorvergoeding een randvoorwaarde om te zorgen voor een duurzame, kwalitatief goede, onafhankelijke en bereikbare advocatuur voor iedereen in Nederland. Dit is immers een essentiële pijler van de democratische rechtsstaat.” Daarnaast ziet de NOvA dat op korte termijn mogelijk aanvullende, tijdelijke maatregelen nodig zijn omdat er acute tekorten ontstaan. De NOvA denkt graag mee over de invulling daarvan.
Meer informatie:
Lees ook de blog van Sanne van Oers 'Nu doorpakken!'
Lees ook het artikel in het Advocatenblad (9 april 2026)
