Zo klopt het, met deze slogan start de Nederlandse orde van advocaten de bewustwordingscampagne over verantwoord gebruik van AI in de praktijk.
Met de campagne wil de NOvA de bewustwording rond verantwoord gebruik van AI vergroten en concrete handvatten bieden waarmee het gesprek in de eigen praktijk kan worden gevoerd.
Maaike Bomers
- AR-lid portefeuillehouder digitalisering & AI
AI zoekt mee, denkt mee, schrijft mee, versnelt. Maar de vraag is niet alleen wat AI kan. Voor de advocatuur is een andere vraag minstens zo belangrijk namelijk, wat vraagt dit van de advocaat? Want alles wat AI voor je als advocaat doet, vraagt ook om beoordeling. Een antwoord vraagt om afweging. Een bron vraagt om duiding. En iets wat juridisch mogelijk is, is niet automatisch verstandig. Ook in deze nieuwe werkelijkheid zijn het de vertrouwde kernwaarden: onafhankelijkheid, partijdigheid, deskundigheid, integriteit en vertrouwelijkheid, die de basis bieden. Niet als rem maar als kompas. Tussen wat kan en wat klopt staat de advocaat.
AI en de kernwaarden advocatuur
AI kan een waardevol hulpmiddel zijn voor de advocaat, mits ingezet met oog voor de kernwaarden van de advocatuur. De advocaat blijft altijd zelf verantwoordelijk voor het uiteindelijke advies en de bescherming van cliëntbelangen. De Projectgroep Digitalisering & AI van de NOvA onderzoekt de mogelijkheden van het gebruik van AI binnen de advocatuur, verzamelt ervaringen uit de praktijk, helpt de beroepsgroep bij verantwoord AI-gebruik en biedt de herziene ‘Aanbevelingen AI in de advocatuur’.
Het doel van deze aanbevelingen is de frictie met de kernwaarden van de advocatuur bloot te leggen en handvatten te bieden voor beoordeling.
Martijn Loth
- Projectgroep Digitalisering & AI
De herziene versie van de Aanbevelingen AI in de advocatuur:
Geven inzicht in hoe verantwoord AI-gebruik georganiseerd kan worden;
Bieden een genuanceerdere benadering met minder algemene vuistregels en meer beoordeling van het concrete gebruik;
En kunnen dienen als een beknopt kompas naar een praktisch, risico gebaseerd kader voor de hele kantoororganisatie.
Deze aanbevelingen zijn richtinggevend en bedoeld als praktische ondersteuning voor advocaten om verantwoord AI-gebruik te bevorderen. De advocaat blijft dominus litis. De aanbevelingen zijn op zichzelf geen dwingende tuchtrechtelijke of wettelijke eisen. Proportionaliteit, subsidiariteit, het toepasselijk wet- en regelgevend kader voor de advocatuur blijven bij de toepassing ervan leidend. Ook de verplichtingen die gelden onder de AI-verordening (EU 2024/1689) ten aanzien van het gebruik van AI-systemen en de verplichtingen die gelden op basis van de AVG (EU 2016/679) ten aanzien van de verwerking van persoonsgegevens zijn van belang.
Dus ondanks dat AI steeds meer werk uit handen neemt, blijft er iemand nodig die bevraagt, controleert, tegenspreekt en weegt. Een oordeel vormt. De uitdaging is dus niet om de advocaat tegenover AI te zetten. Maar om zichtbaar te maken waar technologie alleen niet genoeg is en de professionele verantwoordelijkheid en menselijke maat de zaak verder richting moeten geven.
Digitalisering en zeker kunstmatige intelligentie (AI) veranderen in hoog tempo de dagelijkse praktijk van advocaten. Ook bij toepassing van AI blijven de kernwaarden richtinggevend. Daarbij is het van belang om als advocaat digitaal weerbaar te zijn.
