AI in de advocatuur
De razendsnelle opkomst van kunstmatige intelligentie (AI) heeft grote impact op de advocatuur, met alle kansen en risico's van dien. De NOvA ziet het als haar taak om advocaten te informeren over verantwoorde toepassing van AI, binnen de grenzen van de kernwaarden van de advocatuur.
AI en de kernwaarden
De kernwaarden deskundigheid, vertrouwelijkheid, onafhankelijkheid, integriteit en partijdigheid, vastgelegd in artikel 10a van de Advocatenwet, vormen ook in de digitale wereld de basis van het handelen van advocaten. De kernwaarden geven richting aan een verantwoord gebruik van technologie en AI, in het belang van de rechtsstaat en de rechtsbescherming van rechtzoekenden.
NOvA-bestuurde Maaike Bomers over AI in de advocatuur:
Projectgroep Digitalisering & AI
Om de balie te ondersteunen bij het verantwoord inzetten van AI heeft de NOvA de projectgroep Digitalisering & AI opgericht. De projectgroep adviseert de algemene raad over voorlichting aan de balie over innovatie en digitalisering, met de nadruk op kunstmatige intelligentie. Ook biedt de projectgroep praktische hulpmiddelen, zodat technologische vooruitgang hand in hand gaat met naleving van de kernwaarden.
| Samenstelling projectgroep Digitalisering & AI | |
| Maaike Bomers (voorzitter a.i.) | bestuurslid NOvA en portefeuillehouder Digitalisering & AI |
| Julia van Leeuwen | Guldemond Advocaten |
| Nicole de Boer | Ploum |
| Jeroen Zweers | NOUN #TheLegalInnovationAgency |
| Jeroen Rijssenbeek | Benvalor |
| Judith de Boer | Hertoghs (NVSA) |
| Martijn Loth | Taylor Wessing |
| Jasper Pijnse van der Aa | ING Groep |
| Loïs Snel | Blindfold Law |
Vier kernthema’s
De projectgroep Digitalisering & AI richt zich op vier samenhangende kernthema’s die de digitale transformatie van de advocatuur begeleiden en versterken:
1. Verantwoord gebruik
De basis is het verantwoord en ethisch gebruik van AI en digitale technologieën binnen de advocatuur. Daarbij ligt de nadruk op praktische kaders en aanbevelingen die niet alleen voldoen aan bestaande wet- en regelgeving, maar ook de kernwaarden van de beroepsgroep waarborgen: onafhankelijkheid, partijdigheid, vertrouwelijkheid, integriteit en deskundigheid. Extra aandacht gaat uit naar de positie van éénpitters en kleinere kantoren, zodat schaalverschillen geen belemmering vormen voor verantwoord gebruik.
Lees ook:
2. Inclusieve digitale transformatie
Een eerlijke en toegankelijke digitale transformatie is essentieel voor een toekomstbestendige advocatuur. De projectgroep zet in op het vergroten van open data, het verantwoord inzetten van juridische data en het creëren van een gelijk speelveld voor alle betrokkenen. Door structurele samenwerking met ketenpartners worden knelpunten en kansen gezamenlijk geïdentificeerd en aangepakt. Toegang tot het recht en digitale inclusie staan hierbij centraal.
Lees ook:
3. Kennis en vaardigheden
Digitale geletterdheid en AI-vaardigheden zijn onmisbaar voor de advocaat. De projectgroep stimuleert opleiding en bewustwording, met oog voor verschillen tussen generaties en kantoorformaten. Scholing richt zich niet alleen op technische kennis, maar ook op ethiek, kernwaarden en het kritisch gebruik van technologie. Zo wordt de professionaliteit van de beroepsgroep versterkt in een snel veranderende digitale omgeving.
Lees ook:
4. Innovatie en kwaliteit van dienstverlening
Digitalisering en AI bieden kansen voor innovatie en verbetering van juridische dienstverlening. De projectgroep maakt onderscheid tussen administratieve en inhoudelijke toepassingen van technologie, en benadrukt het belang van toetsing en transparantie bij het gebruik van digitale tools. Kwaliteit vraagt om voortdurende reflectie, expliciete aandacht voor professionaliteit en een lerende houding ten opzichte van technologische ontwikkelingen.
Lees ook:
Aanbevelingen AI in de advocatuur
AI is een waardevol hulpmiddel voor de advocaat, mits ingezet met oog voor de kernwaarden van de advocatuur. De advocaat blijft altijd zelf verantwoordelijk voor het uiteindelijke advies en de bescherming van cliëntbelangen. Voor verantwoord AI-gebruik binnen de advocatuur heeft de projectgroep Digitalisering & AI aanbevelingen opgesteld, ingedeeld naar kernwaarden.
Voor een goed begrip van de aanbevelingen heeft de projectgroep een lijst met basisbegrippen en antwoorden op veelgestelde vragen opgesteld.
Zie ook de gids over het gebruik van generatieve AI door advocaten van de Raad van Europese balies (CCBE).