Op 8 april 2025 debatteert de Tweede Kamer over het tijdelijke beleid van het Openbaar Ministerie ter intensivering van de OM-strafbeschikking. Voorafgaand aan het Kamerdebat vraagt NOvA-bestuurder Karin de Lange opnieuw aandacht voor een betere borging van de rechtsbijstand. Dit deed zij eind maart al eerder tijdens het rondetafelgesprek met de vaste Kamercommissie Justitie en Veiligheid.
Inmiddels heeft het OM laten weten het tijdelijke beleid op onderdelen te hebben aangepast. Tegelijk heeft het OM aangegeven de uitkomsten van het door de procureur-generaal bij de Hoge Raad aangekondigde onderzoek af te wachten. Beide ontwikkelingen laten volgens de NOvA onverlet dat betere borging van rechtsbijstand bij de OM-strafbeschikking nodig is. Het OM heeft in zijn position paper ook gemeld te streven naar een versterking van rechtsbijstand en zich daarvoor binnen de bestaande mogelijkheden te willen inzetten.
Intensivering van afdoeningbijstand
In een intensivering van rechtsbijstand bij de OM-strafbeschikking zal voor een belangrijk deel worden voorzien door het wetsvoorstel Versterking rechtsbijstand in het strafproces, dat naar verwachting binnenkort aan de Tweede Kamer wordt aangeboden. Voor de korte termijn geldt echter dat een intensivering van deze ‘afdoeningsbijstand’ al mogelijk is, ook zonder dat deze wet in werking is getreden. De NOvA ziet graag dat dit in de praktijk ook gebeurt.
Informatievoorziening op orde
Daarnaast is het zowel voor de korte als lange termijn van belang dat de informatievoorziening op orde wordt gebracht. Daarbij gaat het zowel om de informatie die aan verdachten wordt verstrekt over het recht op rechtsbijstand wanneer diegene te maken krijgt met een strafbeschikking of oproeping voor een OM-hoorzitting, als om het tijdig verstrekken van de informatie waarop een beslissing tot het uitvaardigen van een strafbeschikking in een concrete zaak is gebaseerd. De NOvA wil onder meer met het OM in gesprek over het bevorderen van deze informatievoorziening.
UPDATE 16 april 2025
Na het Tweede Kamerdebat over de OM-strafbeschikking op 8 april jl. is tijdens de stemming op 15 april de motie van Van Nispen C.S. aangenomen. Hierin wordt de regering opgeroepen met het OM te overleggen hoe de tijdige beschikbaarheid van informatie en processtukken aan de verdediging - om goede bijstand te kunnen leveren - kan worden verbeterd . Zolang de Wet versterking rechtsbijstand in het strafproces nog niet in werking is getreden, moeten regering en OM bovendien bespreken hoe de afdoeningsbijstand in de praktijk wordt aangeboden.
De NOvA vindt dat iedereen in Nederland toegang tot het recht moet hebben. Dat staat ook in artikel 17 en 18 van de Nederlandse grondwet. Een grote groep mensen kan de weg naar (juridische) professionals niet vinden of kan zich die dienstverlening niet veroorloven. De NOvA zet zich in voor de sociale advocatuur en een duurzaam stelsel van gefinancierde rechtsbijstand.
