Europese advocatuur roept EU op tot bescherming van Internationaal Strafhof
De Raad van Europese balies (CCBE) heeft in een verklaring steun uitgesproken voor het Internationaal Strafhof (ICC). Aanleiding zijn de sancties die de Verenigde Staten hebben ingesteld en de recente escalatie waarin wordt aangestuurd op het ‘ontmantelen’ van het ICC. De Nederlandse orde van advocaten spreekt hierover ernstige zorgen uit. De NOvA roept de minister van Buitenlandse Zaken op zich binnen de Europese Unie in te zetten voor een krachtig en effectief tegengeluid.
De CCBE, die 46 Europese balies vertegenwoordigt, benadrukt dat de onafhankelijkheid van rechtbanken en tribunalen een hoeksteen vormt van de rechtsstaat. Rechters moeten hun werk vrij kunnen doen van politieke druk, intimidatie of andere vormen van ongeoorloofde beïnvloeding. Dat geldt ook voor het Internationaal Strafhof, dat belast is met de vervolging van de ernstigste internationale misdrijven. De CCBE waarschuwt dat sancties tegen internationale rechters en andere betrokkenen niet alleen de onafhankelijkheid van het Hof aantasten, maar ook een zorgwekkend precedent scheppen voor verdere aantasting van de internationale rechtsorde.
Bescherming van rechters en advocaten
De NOvA deelt die zorgen. De sancties en de toenemende politieke druk raken niet alleen het Internationaal Strafhof als instituut, maar ook rechters, medewerkers, advocaten, verdachten en slachtoffers die betrokken zijn bij ICC-procedures. Daarmee komen fundamentele rechtsstatelijke beginselen onder druk te staan, waaronder het recht op een eerlijk proces en de toegang tot internationale rechtsbescherming.
Een belangrijk onderdeel van de CCBE-verklaring is de positie van advocaten en andere juridische professionals die werkzaam zijn binnen het ICC. Hun bescherming is een niet-onderhandelbaar onderdeel van de rechtsstaat. Wanneer advocaten het risico lopen op sancties, intimidatie of andere vormen van druk vanwege hun betrokkenheid bij procedures van het Hof, komt de effectieve toegang tot het recht in gevaar.
Oproep aan Europese Unie en lidstaten
In het statement roept de CCBE de Europese Unie en EU-lidstaten op om actief op te komen voor de onafhankelijkheid, autoriteit en legitimiteit van het Internationaal Strafhof. Staten en internationale organisaties moeten het Hof niet alleen in woorden steunen, maar het ook daadwerkelijk verdedigen wanneer het bestaansrecht ter discussie wordt gesteld.
De CCBE doet daarvoor verschillende aanbevelingen. Op korte termijn vraagt zij onder meer om bescherming en ondersteuning van ICC-rechters en medewerkers, om actieve politieke steun voor het Hof en om maatregelen die de negatieve effecten van de sancties moeten neutraliseren. Daarbij gaat het onder meer om waarborgen die ervoor moeten zorgen dat het ICC zijn mandaat vrij van externe druk en inmenging kan blijven uitoefenen. Ook pleit de CCBE voor duidelijke richtlijnen voor Europese bedrijven en instellingen, zodat zij hun samenwerking met het ICC kunnen voortzetten en wordt voorkomen dat zij verdergaande beperkingen opleggen dan op grond van Europees recht noodzakelijk is.
Op langere termijn wijst de CCBE op de noodzaak om de afhankelijkheid van Europese instellingen van buitenlandse digitale infrastructuur en financiële dienstverleners te verminderen. De huidige situatie laat volgens de organisatie zien hoe kwetsbaar internationale instellingen kunnen worden wanneer essentiële diensten onder invloed staan van maatregelen van derde landen.
De NOvA roept de minister van Buitenlandse Zaken op zich binnen de Europese Unie actief in te zetten voor een effectieve Europese reactie
De NOvA onderstreept het belang van een krachtig en eenduidig Europees antwoord op maatregelen die het functioneren van internationale hoven en tribunalen belemmeren. In dat verband roept de NOvA de minister van Buitenlandse Zaken op zich binnen de Europese Unie actief in te zetten voor een effectieve Europese reactie op maatregelen die het functioneren van het Hof ondermijnen.
Bijzondere verantwoordelijkheid voor Nederland
Voor Nederland heeft de druk op het Internationaal Strafhof een extra dimensie. Als gastland van diverse internationale gerechtelijke instellingen heeft Nederland een bijzondere verantwoordelijkheid voor het beschermen van de onafhankelijke internationale rechtspleging.
Ook de Nederlandse orde van advocaten staat pal voor de onafhankelijkheid van het ICC en voor de bescherming van rechters, medewerkers en advocaten die betrokken zijn bij de internationale rechtspleging. Met het oog hierop bracht de algemeen deken met een delegatie van de NOvA op 15 juni jl. een bezoek aan het ICC om de ontwikkelingen rond het Hof en de gevolgen van de Amerikaanse sancties te bespreken.
Samen met Europese en internationale partners blijft de NOvA zich inzetten voor de bescherming van de rechtsstaat, de onafhankelijkheid van internationale rechtspraak en het goed functioneren van internationale rechterlijke instituties. Ook zal de NOvA er scherp op toezien dat advocaten die optreden in ICC-procedures beschermd blijven tegen intimidatie en indirecte druk.
Meer informatie
- CCBE Statement in support of the International Criminal Court in response to sanctions imposed by the US administration
- The International Bar Association calls on States to defend the International Criminal Court
- Press release: CCBE calls for urgent European action to protect the International Criminal Court from the impact of sanctions
Over dit onderwerp
Internationaal
De NOvA werkt wereldwijd samen met andere balies. Op deze manier zorgt de NOvA ervoor dat de Nederlandse advocatuur internationaal wordt vertegenwoordigd. Door samen te werken met balies wereldwijd wisselt de NOvA kennis en ervaring uit. Zo draagt de NOvA bij aan het versterken van de kernwaarden van de rechtsstaat en de positie van de advocaat wereldwijd.
