Voor advocaten kan AI (kunstmatige intelligentie) een waardevol hulpmiddel zijn, maar hoe hier verantwoord mee om te gaan? De NOvA heeft ‘Aanbevelingen AI in de advocatuur’ gepubliceerd, daarbij geadviseerd door de projectgroep Digitalisering & AI. Met als belangrijkste uitgangspunt: de eigen verantwoordelijkheid van de advocaat als hoeder van de rechtsstaat blijft ook in de digitale wereld pal overeind.
Advocaten hebben een verantwoordelijkheid om rechtzoekenden toegang te verlenen tot het recht. Zij nemen die verantwoordelijkheid door te allen tijde de kernwaarden na te leven. Deze kernwaarden geven richting aan een verantwoord gebruik van technologie en AI, in het belang van het recht en de rechtsbescherming van rechtzoekenden.
Kernwaarden leidend
De aanbevelingen AI in de advocatuur zijn daarom per kernwaarde uitgewerkt met concrete aandachtspunten en adviezen voor de dagelijkse praktijk. Denk aan:
Deskundigheid: eerst kennis en vaardigheden, dan verantwoorde toepassing. Investeer in kennis over (generatieve) AI en doe ervaring op met AI-tools.
Vertrouwelijkheid: ken en beheer alle datastromen. Gebruik bijvoorbeeld nooit vertrouwelijke gegevens in gratis tools.
Onafhankelijkheid: AI ondersteunt, de advocaat blijft eindverantwoordelijk voor advies en rechtsbijstand; gebruik AI slechts als hulpmiddel.
Integriteit: werk transparant en eerlijk.
Partijdigheid: voorkom benadeling door onevenwichtige of bevooroordeelde algoritmen.
Ook is er een lijst met basisbegrippen en veelgestelde vragen beschikbaar om advocaten op weg te helpen met AI.
Fundament om op voort te bouwen
Maaike Bomers, lid van de algemene raad met digitalisering en AI in haar portefeuille. “AI kan een waardevol hulpmiddel zijn, maar de advocaat is en blijft altijd zelf verantwoordelijk voor de bescherming van cliëntbelangen. Dat vraagt om eigen deskundigheid, niet alleen vakinhoudelijk en vaktechnisch, maar ook om zaken als moed, normbesef, inleving en empathie. Juist nu algoritmen, data en AI steeds meer beslissingen beïnvloeden, moeten wij als hoeders van de rechtsstaat kritisch en autonoom blijven (tegen)denken en handelen en waken over het verantwoord en rechtvaardig gebruik van technologie. Deze aanbevelingen zijn een goed fundament voor advocaten om op een verantwoorde manier om te gaan met AI. We blijven hierop voortbouwen, want nieuwe inzichten kunnen zorgen voor aanpassingen of aanvullingen in de toekomst.”
Projectgroep Digitalisering & AI
De NOvA ziet het als haar taak om advocaten te informeren over de verantwoorde toepassing van AI. Om de balie hierbij te ondersteunen heeft de NOvA de projectgroep Digitalisering & AI opgericht. De samenstelling is divers, met advocaten uit alle gelederen en een legal tech expert, zodat allerlei praktische ervaringen en inzichten samenkomen. De projectgroep adviseert de algemene raad over voorlichting aan de balie over innovatie en digitalisering, met de nadruk op kunstmatige intelligentie.
Digitalisering en zeker kunstmatige intelligentie (AI) veranderen in hoog tempo de dagelijkse praktijk van advocaten. Ook bij toepassing van AI blijven de kernwaarden richtinggevend. Daarbij is het van belang om als advocaat digitaal weerbaar te zijn.
