De Nederlandse orde van advocaten (NOvA) heeft een onafhankelijke commissie van wetenschappers en advocaten gevraagd de verkiezingsprogramma's voor de aanstaande Tweede Kamerverkiezingen te toetsen op rechtsstatelijkheid. Maandag 20 oktober presenteert de commissie haar bevindingen aan algemeen deken Sanne van Oers.
De commissie – onder voorzitterschap van professor Elaine Mak – toetst de verkiezingsprogramma’s van politieke partijen op de minimale eisen van rechtsstatelijkheid. Hierbij richt zij zich op partijen die nu deel uitmaken van de Tweede Kamer. De commissie kijkt daarbij specifiek naar de thema’s een betrouwbare en voorspelbare overheid, het respecteren van rechten van burgers en de waarborging van de toegang tot het recht.
Minimale eisen van rechtsstatelijkheid
Sinds 2012 laat de NOvA door een onafhankelijke commissie de verkiezingsprogramma’s toetsen op de minimale eisen van rechtsstatelijkheid. Sinds de vorige verkiezingen in 2023 heeft de NOvA besloten om (voortaan) ook het regeerprogramma te toetsen op rechtsstatelijkheid. Uit de eerdere rechtsstatelijke toetsen van de verkiezingsprogramma’s bleek dat de eerbiediging van rechtsstatelijke beginselen niet langer meer vanzelfsprekend is. Dit werd ook geconstateerd bij de rechtsstatelijke toets van het regeerprogramma in 2024.
De volledige commissie bestaat uit:
- Prof. Elaine Mak, voorzitter (Universiteit Utrecht – Hoogleraar Encyclopedie van de rechtswetenschappen en Rechtstheorie);
- Prof. Lieneke Slingenberg (Vrije Universiteit Amsterdam – Hoogleraar Migrants and the Rule of Law);
- Prof. Jasper Krommendijk (Universiteit Nijmegen – Hoogleraar Rechten van de Mens);
- Camilo Schutte (voorzitter NOvA-wetgevingscommissie rechtsstatelijkheid);
- Channa Samkalden (lid NOvA-wetgevingscommissie rechtsstatelijkheid);
- Thomas van Houwelingen-Boer (lid NOvA-wetgevingscommissie vreemdelingenrecht);
- Dino Bektesevic (lid van de NOvA-wetgevingsadviescommissie strafrecht).
Na de vorming van een regering zal de NOvA een onafhankelijke commissie vragen het rechtsstatelijk gehalte van het nieuwe regeerprogramma te onderzoeken.
