Vertrouwelijkheid
Vertrouwelijkheid is een kernwaarde van de advocatuur. Iedere advocaat heeft een geheimhoudingsplicht over informatie die een cliënt deelt. In het belang van de rechtzoekende kan de advocaat zich beroepen op het verschoningsrecht.
Onderwerp
Vertrouwelijkheid
De kernwaarde vertrouwelijkheid is noodzakelijk om het beroep van advocaat goed te kunnen uitoefenen. Het is belangrijk dat cliënten in vertrouwen alles openhartig kunnen delen met hun advocaat. Vertrouwelijkheid is vastgelegd als één van de kernwaarden in artikel 10a van de Advocatenwet, de geheimhoudingsplicht is verankerd in artikel 11a.
Verschoningsrecht
Iedereen moet zich veilig kunnen wenden tot een advocaat. Een advocaat is daarom niet verplicht om te vertellen wat er tussen hem en de cliënt is besproken. Dit valt onder de geheimhoudingsplicht van de advocaat. Om deze geheimhouding te beschermen, beschikt de advocaat over het verschoningsrecht, waarmee hij bepaalde informatie kan weigeren te delen. Het verschoningsrecht beschermt daarmee de vertrouwelijkheid tussen cliënt en advocaat.
Vertrouwelijkheid en verschoningsrecht onder druk
Het verschoningsrecht is er voor de rechtzoekende, die hierdoor vertrouwelijk met een advocaat kan spreken voor advies en juridische bijstand. Vertrouwelijkheid en daarmee het verschoningsrecht vormen een belangrijk onderdeel van de democratische rechtsstaat.
Toch beoordeelt nu soms een medewerker van het Openbaar Ministerie welke informatie geheim is, bijvoorbeeld bij het doorzoeken van digitale gegevens. De NOvA heeft zich hier kritisch over uitgesproken. Volgens de NOvA hoort deze controle bij de rechter-commissaris, die onafhankelijk kan bepalen of het verschoningsrecht geldt. Bij grote hoeveelheden digitale gegevens zou de rechter-commissaris hiervoor eventueel een speciaal hiervoor ontwikkelde AI-tool kunnen gebruiken.
Kenbare hoedanigheid
Een advocaat blijft altijd advocaat, maar kan ook werkzaamheden verrichten in een andere hoedanigheid, zoals die van curator, mediator, rechter-plaatsvervanger of onafhankelijk feitenonderzoeker. Het optreden in een andere hoedanigheid heeft gevolgen voor het verschoningsrecht. Dit is specifiek verbonden aan de werkzaamheden in de hoedanigheid van advocaat. Een advocaat moet tegenover zijn cliënt en derden zorgen dat er geen misverstand kan bestaan over de hoedanigheid waarin hij werkt. Dit kan een advocaat bijvoorbeeld opnemen in de opdrachtbevestiging.
Relevante linkjes
Cryptotelefoons
Het gebruik van cryptotelefoons, waarbij in de regel niet zichtbaar is dat een advocaat aan de communicatie deelneemt, leidt ertoe dat de wettelijke geheimhoudingplicht niet (goed) is te waarborgen. Daarbij is ook van belang dat de advocaat een eigen verantwoordelijkheid heeft om de geheimhouding te waarborgen.
