Alternatieve bedrijfsstructuren
Onafhankelijkheid is een kernwaarde van de advocaat. Ook wanneer de praktijk in en andere structuur wordt georganiseerd, gelden hierover duidelijke regels. Dat vraagt kennis en inzicht over alternatieve bedrijfsstructuren (ABS).
Onderwerp
Een advocaat behoort onafhankelijk te zijn ten opzichte van eenieder: zijn cliënt, de overheid, de rechter en anderen (zoals zijn werkgever in het geval van een advocaat in loondienst). Ook staat hij onafhankelijk tegenover de zaak die hij behandelt. Om te voorkomen dat inbreuken worden gemaakt op de onafhankelijkheid van de advocaat stelt de Nederlandse orde van advocaten regels en biedt enkele hulpmiddelen aan.
De wijze waarop advocaten de praktijk mogen voeren is voorgeschreven in artikelen 5.2 en volgende van de Verordening op de advocatuur (Voda).
Praktijkrechtspersonen
Als een advocaat via een praktijkrechtspersoon de praktijk uitoefent, zijn er regels waaraan de bestuurders (artikel 5.6 Voda), de oprichting (artikel 5.7 Voda), het aandeelhouderschap en het stemrecht (artikel 5.8 Voda) moeten voldoen.
Deze regels beogen de onafhankelijkheid van de advocaat te waarborgen. De onafhankelijkheid kan immers onder druk komen te staan als de zeggenschap door, of de praktijk voor rekening en risico van, een niet-advocaat wordt gevoerd. Deze niet-advocaat is immers niet gebonden aan de kernwaarden, is niet genormeerd door regelgeving, valt niet onder toezicht en kan tuchtrechtelijk niet worden aangesproken.
Samenwerkingsverbanden
Als de advocaat via een samenwerkingsverband de praktijk uitoefent, zijn er regels over toegestane samenwerkingsverbanden (artikel 5.4 Voda) en naamgeving (artikel 5.5 Voda).
Een samenwerkingsverband is gedefinieerd als:
- Voor gezamenlijke rekening en risico de praktijk uitoefenen; of:
- De zeggenschap of eindverantwoordelijkheid over de praktijkuitoefening delen.
De regels beogen de onafhankelijkheid van de advocaat te waarborgen. Een niet-advocaat is immers niet gebonden aan de kernwaarden, is niet genormeerd door regelgeving, valt niet onder toezicht en kan tuchtrechtelijk niet worden aangesproken.
Toegelaten vrije beroepen
Het is slechts in beperkte mate mogelijk dat de advocaat en samenwerkingsverband aangaat met niet-advocaten. Slechts met toegelaten vrije beroepen is dit mogelijk. Toegelaten vrije beroepen, volgens artikel 5.4, eerste lid, onderdeel c, Voda, zijn:
- Leden van de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie;
- Leden van de Nederlandse Orde van Belastingadviseurs;
- Leden van de Orde van Octrooigemachtigden;
- Universitair geschoolde leden van het Register Belastingadviseurs.
Deze toegelaten vrije beroepen zijn onderworpen aan het tuchtrecht, vergelijkbaar met dat van de advocaat. Verder brengt de samenwerking met deze toegelaten vrije beroepen de vrijheid en onafhankelijkheid van de advocaat, met inbegrip van de partijdige belangenbehartiging en daarmee samenhangende vertrouwensrelatie, niet in gevaar. De toegelaten vrije beroepen oefenen alle in enigerlei vorm de rechtspraktijk uit.
Vrije advocaatkeuze
Het recht op vrije advocaatkeuze betekent dat iemand die verzekerd is voor rechtsbijstand zelf kan kiezen door wie hij zijn belangen wil laten behartigen. De rechtsbijstandsverzekeraar dient in principe de kosten voor rechtsbijstand te vergoeden.
Experiment rechtsbijstandsverzekeraars
Het experiment rechtsbijstandsverzekeraars staat toe dat advocaten in dienst van deelnemende rechtsbijstandsverzekeraars ook optreden voor niet bij de verzekeraar verzekerde rechtzoekenden.
Praktijkstructuren
Alternatieve bedrijfsstructuren
Hoofdstuk 5 'Praktijkstructuren' van de Verordening op de advocatuur bevat de huidige regelgeving over praktijkstructuren. De regels beogen de onafhankelijkheid van de advocaat te waarborgen in de verschillende vormen van praktijk uitoefenen.
Lees meer over Praktijkstructuren
Erkende buitenlandse beroepsorganisaties
Op grond van artikel 5.4, eerste lid, Voda kan een advocaat uitsluitend een samenwerkingsverband aangaan met niet in Nederland ingeschreven advocaten als zij lid zijn van een door de algemene raad erkende beroepsorganisatie van advocaten in het buitenland.
De NOvA heeft een lijst opgesteld met buitenlandse beroepsorganisaties die door de algemene raad zijn erkend. Erkenning van een buitenlandse beroepsorganisatie wordt op grond van artikel 5.4, tweede lid, Voda op aanvraag behandeld. Een aanvraag kan worden ingediend bij jz@advocatenorde.nl met een daartoe bestemd aanvraagformulier. In het formulier staat de procedure van erkenning uiteengezet.
