Actueel

Blog

07-05-2020

Petra van Kampen lid algemene raad NOvA

"Gedoogcultuur"

Afgelopen weekend verscheen in Trouw een interview met de voorzitter van de Raad voor de Rechtspraak, die best wel tevreden is over hoe het gaat in de rechtbanken. Dat zaken langer blijven liggen en dat dit gevolgen heeft voor de mensen achter het dossier is een feit, “maar er wordt geen tekort gedaan aan de rechten van welke partij in de procedure dan ook.” Het is maar hoe je het bekijkt.

De afgelopen weken zijn door de advocatuur talloze voorbeelden genoemd van gevallen waarin de rechten van rechtzoekenden wél werden aangetast. Neem het aanwezigheidsrecht van verdachten: iedere dag zijn er verdachten die niet bij de behandeling van hun eigen zaak aanwezig kunnen zijn. Fysiek waren zij er de afgelopen weken niet vaak; wel per video, maar niet zelden haperend en in ieder geval nooit langer dan 45 minuten. Er zijn slachtoffers en nabestaanden die de zaak op afstand moeten volgen, terwijl ze graag bij de zitting wilden zijn en hun spreekrecht daar wilden uitoefenen.

Nog steeds worden advocaten van verdachten bij zittingen of voorgeleidingen geweigerd met verwijzing naar ‘corona’. Dit vanwege het feit dat de ruimte te klein is voor rechter, officier van justitie en advocaat waardoor die laatste ‘dus’ afvalt. En steeds vaker zijn er advocaten die door rechters te verstaan wordt gegeven dat als de cliënt op enigerlei wijze ter zitting aanwezig wil zijn, de advocaat het maar moet regelen. Hoezo, niemand tekort gedaan? En dan hebben we het nog niet over verdachten die op een politiebureau worden geacht via een intercom vertrouwelijk met hun advocaat te spreken en verdachten die langer vast blijven zitten omdat de videoverbinding niet werkt.

Het is ook maar hoe je de bij het interview geplaatste foto bekijkt. Volgens het onderschrift bij deze foto is daarop een zitting in de ‘anderhalvemeterrechtbank’ van Den Haag tijdens de coronacrisis zichtbaar. “Tussen de rechters zijn plexiglas schermen geplaatst. De verdachten worden via een videoverbinding gehoord”. Die video wordt getoond op een levensgroot scherm dat met de rug tegen de tafel van de advocaat is geplaatst. Dat heeft tot gevolg dat de advocaat zijn eigen cliënt niet kan zien en omgekeerd. Ter plaatse van diezelfde tafel – waaraan de advocaat in de regel zit – lijken overigens in het geheel geen plexiglas schermen zichtbaar.

Het kan zijn dat mijn definitie van rechtsbescherming afwijkt van hetgeen de Rechtspraak daaronder verstaat, maar het stadium van ‘best tevreden zijn’ heb ik nog niet bereikt.

Na eerdere kritiek van de NOvA op de wijze waarop de Rechtspraak omgaat met signalen uit de advocatuur hebben wij meermalen te horen gekregen dat men die inbreng wel degelijk op prijs stelt en dat de bereidheid om te luisteren er zeker is. Dus gingen we door met het overleg en met het delen van signalen. Hieruit blijkt dat de rechtsbescherming wel degelijk in de knel komt – en de positie van advocaten ook. En ja, daar worden we zelf ook een beetje moedeloos van.

Communiceren, zeiden we, toen de vraag was hoe te voorkomen dat zaken verdere vertraging oplopen. Niet over het hoofd van de advocaten heen, maar mét de advocaat. En meer specifiek: met de individuele advocaat in een individuele zaak. Overleg met de advocatuur, zeiden we, toen het ging om de vraag hoe het opstarten en opschalen van de gerechten zijn beslag zou moeten krijgen. Tegen die achtergrond krijgt de oproep van rechters aan de advocatuur om vooral mee te denken een merkwaardige lading. Indien de advocatuur inmiddels neigt naar enige ‘negativiteit’ dan komt dat omdat strafrechtadvocaten niet het idee hebben dat überhaupt naar hen wordt geluisterd.

Ook advocaten zijn zich zeer goed bewust van hun positie, van hun verantwoordelijkheid voor en jegens hun cliënten en van het feit dat cliënten in de regel meer geholpen zijn met ‘doorwerken’ en flexibiliteit tonen dan eindeloos verzet. Maar daaraan zit wel een grens. Ook elastiekjes knappen als je er maar genoeg spanning op zet. Er komt een moment dat de advocatuur moet constateren dat zij – alle inzet ten spijt – in de ogen van de Rechtspraak kennelijk geen rol van betekenis vervult, op geen enkel niveau. Dat er wel geluisterd wordt, maar niet gehandeld. Dat de advocatuur – virtueel of anderszins – wordt gedoogd en vooral moet gedogen.

 

Reacties (9)

Harriët de Kroon

07-05-2020

En weer de spijker recht op zijn kop!

J.W. Aartsen

07-05-2020

Helemaal eens. Maar mijn boosheid richt zich ook op het stil liggen van bijna alle civiele en bestuursrechtelijke zaken waarin een mondelinge behandeling is gepland en die om volstrekt onduidelijke redenen niet als urgent worden gezien. ‘Heel het raderwerk komt in beweging als uw machtige hand het wil!’

Kicky Hamer

07-05-2020

Wat een goed stuk. Eens met Harriet. U slaat de spijker weer recht op de kop.

mr. Sander Arts

07-05-2020

Helaas moet ik het met dit stuk volledig eens zijn. Tries maar inderdaad de spijker op zijn kop.
De advocatuur als last in plaats van ketenpartner. Dat is al jaren aan de gang. Advocatuur moet maar komen, aanhoudingsprotocol - wij van wc eend adviseren wc eend - schrijf voor: neem ze zaak maar niet aan; in de hal van het gerecht uren wachten, maar o weh als de advocaat een paar minuten later is.. De goeden niets verweten: de manier van denken over de advocatuur zou mijns inziens fundamenteel moeten veranderen. Iets van SAMENwerking heet dat...

Paul

08-05-2020

Prima stuk en helemaal mee eens. Een kritische noot van de advocatuur die het aan zichzelf, maar met name aan haar cliënten, verplicht is om zich duidelijker er explicieter uit te spreken en principieel standpunt in te nemen. Ik heb het idee dat de advocatuur niet voldoende wordt gehoord en genegeerd wordt door politiek en rechtspraak. Dat kunnen wij onszelf ook aanrekenen. Wellicht zijn we te zeer gericht op overleg en samenwerking en zou de inhoud en toon van de boodschap in sommige gevallen scherper en duidelijker (in een opiniestuk in de krant bijvoorbeeld) mogen zijn. Dit stuk eigent zich daartoe goed. Als we in de rechtszaal scherp kunnen zijn, dan kan dat indien noodzakelijk ook jegens rechtspraak, o.m. en politiek. En als praten niet helpt kan het geen kwaad om zo nodig andere -proportionele- maatregelen te overwegen waardoor wel en beter rekening wordt gehouden met onze cliënten -rechtzoekenden- wiens belangen wij behoren te behartigen. Ofwel Orde, en advocaten er is werk te verrichten.

Tessa Luijten

08-05-2020

Wat een goed stuk. Helemaal mee eens. Ook in het familierecht worden geplande zittingen aan de lopende band geschrapt zonder dat er duidelijkheid wordt gegeven over het vervolg. Niet uit te leggen aan cliënten. Hoe kan het dat de Rechtspraak zo slecht is voorbereid op een crisis als deze en in tegenstelling tot de meeste andere organisaties nog geen werkbare/ creatieve oplossingen heeft gevonden om de voortgang erin te houden? "Best tevreden?" ik kan het niet plaatsen....

Jan van RAvenhorst

08-05-2020

Tja die zelfgenoegzaamheid van de rechterlijke macht is natuurlijk niet een verrassing. De minister en de staatssecretarissen bezuinigden destijds al nog voor dat de realiteit zich daadwerkelijk daartoe aandiende. Je kunt als rechter tegen de klippen opwerken, maar de minister zorgt er altijd voor dat bij dreigend slagen van bijvoorbeeld het inlopen van achterstanden er al weer wordt bezuinigd. Dat noemen ze dan efficiënter werken en zo. Op deze wijze zullen er altijd achterstanden blijven en op welke andere manier dan enige zelfgenoegzaamheid blijft je werk als rechter je enige voldoening geven? Volkomen begrijpelijk die gang van zaken. Bij de Nederlandse orde van advocaten is het vaak niet anders. Onze nieuwe Deken zal er een hele tour aan hebben om de boel gewoon goed te regelen. Maar ach laten we ieder van ons ons best blijven doen. Het mag niet aan jou/mij liggen dat er wel eens wat erg "bestuurlijk"wordt gereageerd. Immers wie heeft nog het overzicht?
.

Cecile Suurmeijer, Oorsprong Advocaten

12-05-2020

Zeer eens met Petra van Kampen. Nog een aanvulling hierbij: Vreemdelingenbewaring, verloopt gewoonlijk via telehoren, kan sinds de maatregelen niet doorgaan. Vovo in echtscheidingszaak, wordt niet behandeld: ga maar naar het buurtteam. Alsof dat nog aan de orde is op het moment dat je een vovo verzoekt. Echtscheiding wordt zonder zitting, zonder ouderschapsplan zonder andere essentiele documenten (die normaal verlangd worden) uitgesproken. IND 'ers schijnen niet te mogen reizen met ov van het management. Waarom rechtspraak plat
? Veelal grote gebouwen, grote zalen. Misschien wat aanpassingen nodig maar dat is het. Rechtspleging werd toch als vitaal aangemerkt? Ik begrijp er niks van. En de (mensen)rechten van rechtzoekenden worden met een pennenstreek doorgehaald. En of die rechten nog terugkomen, is de vraag.

Vincent Rogiest

26-06-2020

Collateral damage : Toen ik in 2002 ook nog eens probeerde te melden dat ik slachtoffer ben van identiteitsfraude werd ik niet gelooft door de gemeente Eindhoven en de IND ! De politie weigert nog steeds in 2020 dat ik aangifte doe van strafbare feiten die gepleegd zijn tegen over mij ! Met alle gevolgen van dien.

Plaats een reactie

Commerciële, beledigende, bedreigende, racistische of anderszins ongepaste reacties worden onmiddellijk verwijderd.