Iedereen kan te maken krijgen met een juridisch probleem. Deze problemen kunnen ingewikkeld zijn en dan is deskundig advies van belang, zoals dat van een advocaat. Maar wanneer is een advocaat nodig? En hoe schakel je een advocaat eigenlijk in?
Een advocaat staat mensen bij die bijstand nodig hebben tijdens een juridisch probleem, of hij geeft advies over juridische zaken. Iedereen heeft recht op een advocaat. Een rechtstaat heeft advocaten nodig als bemiddelaar tussen de rechtzoekende en recht(er).
Het Nederlands recht gaat over veel verschillende zaken. Om het overzichtelijker te maken is het recht opgedeeld in verschillende rechtsgebieden. Advocaten moeten aangeven in welk rechtsgebied zij werkzaam zijn. In het register worden alle 35 uitgelegd.
Advocaten kunnen zich aansluiten bij een specialisatievereniging op een bepaald rechtsgebied. Zij moeten dan aan de voorwaarden voldoen die de vereniging stelt. In het register is zichtbaar welke advocaten zich hebben aangesloten bij een vereniging.
Een advocaat behartigt jouw juridische belangen door:
Je moet erop kunnen vertrouwen dat wat je met jouw advocaat bespreekt vertrouwelijk blijft. De advocaat is verplicht tot geheimhouding van de informatie hem in zijn beroepsuitoefening wordt toevertrouwd. De geheimhouding wordt beschermd doordat een advocaat zich kan en zelfs moet beroepen op het verschoningsrecht.
De term ‘verschoningsrecht’ kan verwarrend zijn; de advocaat heeft vaak geen keuze. Het is daarom in veel gevallen juister om te spreken van ‘verschoningsplicht’. Het recht is er immers primair ten behoeve van de cliënt. Het is aan de rechter-commissaris om te bepalen of het beroep op het verschoningsrecht terecht is. Overigens moet het verschoningsrecht worden onderscheiden van het zwijgrecht. Een verdachte van een strafbaar feit kan geen beroep doen op een verschoningsrecht, maar op een zwijgrecht (een verdedigingsrecht).
Of het verstandig, of zelfs verplicht, is om een advocaat in te schakelen, hangt van enkele factoren af. Soms is het verplicht om een advocaat in te schakelen. Dat is wettelijk verplicht bij:
Op de website van de Rechtspraak is per onderwerp van de zaak te zien of een advocaat inschakelen wel of niet verplicht is.
Iedereen mag in Nederland zijn eigen advocaat kiezen. Als iemand aangehouden wordt, hoeft hij of zij niet zelf op zoek naar de advocaat. Er wordt dan een advocaat toegewezen die ‘piketdienst’ heeft. De deken van de lokale orde van advocaten kan in specifieke gevallen ook een advocaat toewijzen.
Naast een advocaat kun je ook juridische vragen stellen bij Het Juridisch Loket. Zij kunnen eerste hulp bieden bij juridische vragen. Ze geven gratis advies, beantwoorden vragen, helpen met voorbeeldbrieven en kunnen doorverwijzen naar advocaten of mediators als dat nodig is. Daarnaast kun je ook bij de Sociaal Raadslieden terecht. Zij bieden gratis en vertrouwelijk advies en hulp bij vragen over wetten en regels. U kunt bij hen terecht voor hulp bij financiële zaken.
Als je een advocaat hebt gevonden, is het belangrijk dat je eerste met hem een aantal dingen bespreekt. Vaak worden deze zaken besproken tijdens je eerste gesprek met een advocaat. De kosten bijvoorbeeld, maar ook zijn inschatting van jouw zaak. De volgende zaken zijn van belang om bij stil te staan:
