Weerbaarheid en veiligheid

Veiligheid politielintAdvocaten moeten hun werk in het kader van een goede rechtsbedeling in een veilige omgeving kunnen doen. De afgelopen jaren zijn er meerdere situaties geweest waarbij de veiligheid van advocaten ernstig in het geding was. Samen met het ministerie van Justitie en Veiligheid en de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) werkt de Nederlandse orde van advocaten aan het vergroten van de veiligheid en weerbaarheid van de advocatuur. De NOvA heeft een aanpak ontwikkeld waarbij de nadruk ligt op het vergroten van de weerbaarheid en de bewustwording ten aanzien van mogelijke risico’s. 

Taskforce Bescherming tegen ondermijning
Eind 2021 heeft de NOvA de Taskforce Bescherming tegen ondermijning opgezet. Hiermee wil de NOvA de rechtsstaat versterken, bewustwording van risico's die met de beroepsuitoefening kunnen samenhangen vergroten en de weerbaarheid en veiligheid van advocaten versterken. 

Onder de Taskforce Bescherming tegen ondermijning vallen de volgende initiatieven:

NOvA-noodtelefoon
In oktober 2019 is het Contactpunt Beroepsgroepen ingesteld. Advocaten die een dreiging ondervinden of vragen hebben over hun veiligheid, kunnen een speciaal noodnummer van de NOvA bellen. Dit telefoonnummer, dat te vinden is op Mijn Orde, is op werkdagen bereikbaar tussen 9.00 en 18.00 uur. De noodtelefoon wordt bij toerbeurt bemenst vanuit het bureau van de NOvA. De medewerkers van de NOvA doen dat naast hun reguliere werkzaamheden. In het geval u tijdens kantooruren onverhoopt niet direct gehoor krijgt, dan kunt u ook het algemene nummer van de NOvA bellen: 070-3353535. Belt u buiten kantooruren naar de noodtelefoon, dan kan het voorkomen dat u later terug gebeld wordt.

Een melding van een dreiging kan indien nodig worden doorgezet naar de NCTV. In dat geval wordt de betrokken advocaat vervolgens zo spoedig mogelijk teruggebeld door een NCTV-functionaris of een lokale vertegenwoordiger vanuit het OM of de politie over de vervolgstappen.

Let op: in geval van acute nood dient altijd het algemene noodnummer 112 te worden gebeld! 
Bij bedreigingen blijft uiteraard ook het doen van aangifte bij de politie in uw woonplaats van onverminderd belang.

 

Weerbaarheid iStock-1205766487Veiligheidsscan voor advocaten
In februari 2021 is de NOvA gestart met het aanbieden van veiligheidsscans. Advocaten kunnen hiermee kosteloos hun kantoor of woonhuis vanuit veiligheidsoogpunt laten controleren op kwetsbare punten. Een gespecialiseerd en gecertificeerd bedrijf onderzoekt het pand uitgebreid op fysieke kwetsbaarheden zoals sloten, ramen, toegangscontrole, camera’s. Zo nodig krijgt de advocaat advies over te nemen beveiligingsmaatregelen. Met het oog op online bedreigingen is ook de digitale vindbaarheid van NAW-gegevens van de advocaat in openbare registers en op sociale media onderdeel van de scan. 

Weerbaarheidstraining

Weerbaarheidstraining voor advocaten
Sinds medio 2021 kunnen advocaten zich inschrijven voor een weerbaarheidstraining voor advocaten. Deze praktische training biedt advocaten concrete handvatten om in hun dagelijkse praktijk beter om te gaan met agressie en bedreiging. Nadat de eerste 250 plaatsen in 2021 snel waren volgeboekt, zijn in 2022 opnieuw 500 plaatsen kosteloos beschikbaar. Naast de algemene weerbaarheidstraining is in 2022 een speciale weerbaarheidstraining voor advocaten met gedetineerde cliënten georganiseerd. 

Digitale weerbaarheid
Als advocaat werkt u per definitie met vertrouwelijke informatie. Uw gegevens en die van uw cliënten kunnen voor cybercriminelen goud waard zijn. De kans dat u slachtoffer wordt van datadiefstal is bovengemiddeld groot. Bent u zich bewust van de risico’s? Om u hierbij op weg te helpen, heeft de NOvA samen met digitaal recherchebureau Fox-IT een aantal tips voor vertrouwelijke internetcommunicatie voor advocaten op een rij gezet.

Team LawCare
Advocaten die voor het vergroten van hun weerbaarheid vertrouwelijk willen sparren met een ervaren vakgenoot kunnen bellen met de telefonische hulplijn LawCare. De leden van het team LawCare zijn getraind om te gaan met gevoelens van onveiligheid bij advocaten.

Afschermen huisadres in Handelsregister
Per 1 januari 2022 schermt de Kamer van Koophandel (KvK) het woonadres in het Handelsregister af van eigenaren van eenmanszaken, vennoten van vof’s en cv’s en maten van maatschappen. De afgeschermde woonadressen zijn alleen nog in te zien door overheidsorganisaties als de Belastingdienst, of beroepsgroepen die daarvoor geautoriseerd zijn, zoals advocaten en deurwaarders. Voor veel ondernemers is hun bezoekadres gelijk aan het woonadres. Daarom schermt KVK sinds april 2022 op verzoek ook een bezoekadres in het Handelsregister af als iemand bedreigd wordt of zich bedreigd voelt. Kijk voor meer informatie op de website van de Kamer van Koophandel. Op 29 juni 2022 maakte de minister van Economische zaken bekend dat alle eenmanszaken straks altijd hun vestigingsadres volledig kunnen laten afschermen in het Handelsregister.

Let op: telefoonabonnement op zakelijk of privéadres?
De NOvA heeft een signaal ontvangen dat als iemand wordt gebeld door een telefoonnummer dat door de politie wordt getapt, het adres waarop het abonnement van de gebelde is afgesloten zichtbaar is in de tapgegevens die het CIOT aanlevert. Ook in geval van een adres dat is afgeschermd in de BRP (het bevolkingsregister) verschijnen deze gegevens in de tapuitdraai. Goed te weten: de tapblokkade op geheimhoudersnummers ziet niet op de vermelding van deze gegevens in de uitdraai. Dit betekent – en dat is ook al voorgekomen - dat privéadressen van advocaten in strafdossiers kunnen terechtkomen en dat verdachten en anderen toegang kunnen krijgen tot die adresgegevens. Advocaten moeten zich bewust zijn van mogelijke risico’s op dit vlak. Wellicht is het verstandig om het adres van een mobiel telefoonabonnement om te zetten naar het kantooradres en nieuw af te sluiten abonnementen altijd op een kantooradres te registreren.
Op 1 september 2022 heeft de minister voor Rechtsbescherming laten weten af te willen van het opnemen van woonadressen van advocaten in strafdossiers en vertrouwen te hebben in een goede oplossing.

Zoek een advocaat
Rechtzoekenden kunnen op zoekeenadvocaat.nl van de NOvA een advocaat vinden die hen kan bijstaan. Op deze website staan de gegevens vermeld die de NOvA op grond van artikel 8a, tweede lid, van de Advocatenwet openbaar publiceert zoals e-mailadres, website, telefoonnummer en adres. Advocaten kunnen hun gegevens zelf beheren via Mijn Orde. Advocaten die vragen hebben over vermelding van hun gegevens op zoekeenadvocaat.nl kunnen contact opnemen met het Informatiepunt van de NOvA via informatiepunt@advocatenorde.nl.

Wijkplaats voor togadragers
De NOvA pleit voor een wijkplaats waar advocaten en andere togadragers die ernstig zijn bedreigd op adem kunnen komen. Ook bijvoorbeeld gerechtsdeurwaarders, notarissen, journalisten en leraren zouden van deze plek gebruik kunnen maken. Volgens algemeen secretaris Raffi van den Berg, initiatiefnemer van de wijkplaats, moet het een rustig gelegen onderkomen zijn dat multidisciplinair van opzet is, waar negatieve ervaringen kunnen worden uitgewisseld, weerbaarheidstrainingen worden verzorgd en gezonde afleiding bestaat met buitenactiviteiten.

Beroepsopleiding Advocaten
Sinds maart 2021 is het onderwerp weerbaarheid ook opgenomen in het curriculum van de vernieuwde Beroepsopleiding Advocaten.

Webinar Weerbaarheid van de rechtsstaat 
Op 2 december 2021 organiseerde de NOvA – met medewerking van de KBvG, de KNB, het OM en de Rvdr – het webinar Weerbaarheid van de rechtsstaat. Hierin werd ingegaan op het belang van de weerbaarheid van de juridische beroepsgroepen die essentieel zijn binnen de Nederlandse rechtsstaat: rechters, officieren van justitie, gerechtsdeurwaarders, notarissen en advocaten. De actualiteit laat zien dat zij bij de uitoefening van hun beroep te maken krijgen met ongewenste druk en andere vormen van bedreiging die onacceptabel zijn. Het webinar startte met een interview met minister Dekker voor Rechtsbescherming over het belang van weerbaarheid van de rechtsstaat en van de juridische beroepen. Aansluitend vond een verdiepend gesprek plaats met Ine Spe (ARQ IVP), Jeroen Soeteman (voorzitter NVSA), Raoul Nanhekhan (NCTV) en Peter ter Velde (PersVeilig). Zij deelden hun visie op bedreigingen binnen de beroepsgroepen, verleidingen waar advocaten en andere togadragers aan blootstaan en wat hierbij de rol van de overheid, respectievelijk die van werkgevers en werknemers is.