Cassatieadvocaat bij de Hoge Raad

Hoge Raad Den Haag

Gewijzigd op:

Nederlandse advocaten kunnen partijen vertegenwoordigen in civiele cassatiezaken indien zij zijn toegelaten tot de cassatiebalie als advocaat in civiele zaken bij de Hoge Raad. Onderstaand vindt u informatie over de toelating tot de cassatiebalie. Tevens vindt u onderstaand de examendata en informatie met betrekking tot de commissie cassatie.

Om een voorwaardelijke inschrijving als advocaat bij de Hoge Raad te verkrijgen, dient u als advocaat een mondeling examen af te leggen. De voorwaardelijke inschrijving is drie jaar geldig. Om de voorwaardelijke inschrijving om te zetten in een onvoorwaardelijke inschrijving, dient u de proeve van bekwaamheid af te leggen. Hieronder vindt u meer informatie over het examen en de proeve van bekwaamheid treft u onderstaand aan. 

Examen

Voorafgaand aan het examen verstrekt u een opgaaf van het aantal opleidingspunten zoals aangegeven in artikel 4.9, eerste lid, aanhef en onderdeel a, en derde lid, van de Verordening op de advocatuur. In deze opgaaf beperkt u zich tot het vermelden van activiteiten die leiden tot verdieping van de kennis van het burgerlijk recht, het burgerlijk procesrecht en de beheersing van de cassatietechniek. Het is niet aan de commissie cassatie om uit een reeks van door u opgegeven activiteiten de activiteiten te selecteren die zien op de vereiste verdieping. Ter bespreking tijdens het examen doet u opgaaf van een uitspaak van de Hoge Raad zoals aangegeven in artikel 20, vierde lid, van de Regeling op de advocatuur

Examenstof

De examenstof, bedoeld in artikel 21 van de Regeling op de advocatuur, bestaat uit de volgende onderdelen:

a. de laatste druk van:
  • Asser Procesrecht/Bakels, Hammerstein & Wesseling-van Gent 4, Kluwer Deventer;
  • Asser Procesrecht/Veegens-Korthals Altes-Groen 7, met uitzondering van Hoofdstuk I (geschiedenis en rechtsvergelijking), Kluwer Deventer; (N.B. hoofdstuk 1 behoort niet tot de examenstof).

De volgende boeken strekken tot aanbeveling:

  • W.D.H. Asser, Civiele cassatie, Nijmegen: Ars Aequi Libri (cahiers privaatrecht);
  • B.T.M. van der Wiel e.a. (red.), Cassatie, Wolters Kluwer 2019 Deventer.
b. jurisprudentie:
  • HR 26 mei 2023, ECLI:NL:HR:2023:784 (HR komt gedeeltelijk terug van Fafianie);
  • HR 12 januari 2024, ECLI:NL:HR:2024:17 (schade aan buurpand door plaatsing afzinkkelder);
  • HR 25 augustus 2023 ECLI:NL:HR:2023:1131 (kan “Haviltex” contractueel worden uitgesloten);
  • HR 12 januari 2024, ECLI:NL:HR:2024:18 (aansprakelijkheid bank (zorgplicht), verjaringstermijn);
  • een in de NJ gepubliceerde uitspraak van de Hoge Raad naar eigen keuze, representatief voor de eigen praktijk.
c. administratieve en financiële aspecten van de cassatiepraktijk:In het bijzonder betreffende griffierechten en toevoegingszaken.

Proeve van bekwaamheid

Voorafgaand aan de proeve van bekwaamheid verstrekt u een opgaaf van het aantal opleidingspunten zoals aangegeven in artikel 4.13 van de Verordening op de advocatuur. In deze opgaaf beperkt u zich tot het vermelden van die activiteiten die leiden tot verdieping van de kennis van het burgerlijk recht, het burgerlijk procesrecht en de beheersing van de cassatietechniek. Het is niet aan de commissie cassatie om uit een reeks van opgegeven activiteiten de activiteiten te selecteren die zien op de vereiste verdieping.

Voor de proeve van bekwaamheid levert u twee volledige dossiers van afgeronde cassatieprocedures aan (in tweevoud, zonder producties). Eén zaak waarin u namens de eisende partij heeft opgetreden en één zaak waarin u namens de verwerende partij heeft opgetreden. Elk dossier bevat het bijbehorende cassatieadvies. 

Praktijkeisen ('vlieguren')

Voorst verstrekt de advocaat een opgaaf van minimaal twaalf zaken die in de drie jaar na de voorwaardelijke aantekening als advocaat bij de Hoge Raad zijn behandeld conform artikel 4.14 van de Verordening op de advocatuur. Van deze zaken moeten er ten minste zes door de Hoge Raad zijn beoordeeld (geen artikel 80a RO-zaken). Wanneer een zaak door meerdere advocaten is behandeld, mogen maximaal twee advocaten deze zaak opvoeren voor de prakijkeisen/vliegurennorm (ieder voor een half punt) zoals aangegeven in artikel 24, derde en vierde lid van de Regeling op de advocatuur.

Ter bespreking tijdens de proeve van bekwaamheid dient de advocaat tijdig twee volledige dossiers van afgeronde cassatieprocedures digitaal aan te leveren (zonder producties). Eén zaak waarin namens de eisende partij is opgetreden en één zaak waarin namens de verwerende partij is opgetreden. Elk dossier bevat het bijbehorende cassatieadvies.  

Na het behalen van de proeve van bekwaamheid moet een cassatieadvocaat blijven voldoen aan de (jaarlijkse) opleidingseisen en (driejaarlijkse) praktijkeisen/vliegurennorm conform paragraaf 4.2.2 van de Verordening op de advocatuur.  

Aanmelden examen en proeve van bekwaamheid

U kunt een voorkeur aangeven voor de datum waarop u het examen of de proeve van bekwaamheid wilt afleggen. De definitieve datum wordt in overleg bepaald. Beide onderdelen duren een uur en worden afgenomen door twee leden van de commissie cassatie. 

Beschikbare data:

  • Woensdag 8 april 2026 - ochtend
  • Woensdag 6 mei 2026 - middag
  • Maandag 8 juni 2026 - ochtend

Om aan te melden stuurt u een e-mail aan jz@advocatenorde.nl.

man achter bureau plant afspraak voor examen

Commissie Cassatie 

De commissie cassatie heeft tot taak om namens de algemene raad examens en proeven van bekwaamheid af te nemen bij advocaten die toegelaten willen worden tot de cassatiebalie in civiele zaken. 

De commissie cassatie is als volgt samengesteld:

  • De heer dr. mr. R.M. Hermans, voorzitter
  • De heer prof. mr. drs. M. Haentjens
  • Mevrouw mr. dr. C.A. Joustra
  • Mevrouw mr. D.A. Schreuder
  • De heer mr. F.E. Vermeulen

Contact opnemen met de commissie cassatie doet u door een e-mail te sturen aan jz@advocatenorde.nl.

Uitgelicht

Wet- en regelgeving

Alle wet- en regelgeving voor de advocatuur. Van de Advocatenwet tot de Verordening op de advocatuur (Voda) en de Regeling op de advocatuur (Roda).

Voor uw praktijk

Ondersteuning voor advocaten bij hun beroepsuitoefening: van de advocatenpas tot het rechtsgebiedenregister en geheimhoudernummers.