Toezicht

De Nederlandse orde van advocaten bevordert in het belang van de goede rechtsbedeling een behoorlijke uitoefening van de praktijk. De Nederlandse orde van advocaten moet worden onderscheiden van de lokale orden van advocaten in de arrondissementen en de lokale dekens die daar werkzaam zijn. Dat zijn zelfstandige rechtspersonen en bestuursorganen.

Lokale deken - toezichthouder

Toezicht en handhaving hebben tot doel de naleving van wettelijke regels te bevorderen en te waarborgen. De lokale deken is belast met het toezicht op de advocaten in het eigen arrondissement overeenkomstig de Algemene wet bestuursrecht (Awb), de Advocatenwet (Advw) en de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft).

De deken houdt toezicht op:
• De naleving van het bepaalde bij of krachtens de Advocatenwet (art. 45a, eerste lid, Advw);
• De naleving van het bepaalde bij of krachtens de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (art. 45a, tweede lid, Advw jo. art. 24, zesde lid, Wwft).

Het voorkomen en bestrijden van witwassen is van groot belang voor een stabiel en integer financieel stelsel en voor een effectieve bestrijding van allerlei vormen van ernstige criminaliteit. De advocatuur wordt aangemerkt als een kanaal dat in dit kader kan worden misbruikt. De deken ziet erop toe dat de advocaat de verplichtingen die volgen uit de Wwft en andere van toepassing zijnde verplichtingen naleeft. Overtreding van de normen uit de Wwft kan leiden tot een aanwijzing, last onder dwangsom, bestuurlijke boete of een tuchtrechtelijke maatregel.

De deken is toezichthouder als bedoeld in artikel 5:11 van de Algemene wet bestuursrecht. De deken beschikt over toezichtbevoegdheden van titel 5.2 van de Awb, zoals het betreden van plaatsen, zoals kantoren, en het vorderen van inlichtingen en inzage van stukken. De deken is hierbij gebonden aan het evenredigheidsbeginsel. Advocaten zijn gehouden aan het toezicht mee te werken.

Om goed toezicht te kunnen houden hanteert de deken verschillende toezichtinstrumenten en -methoden zoals het verzamelen van informatie, het analyseren daarvan en vervolgens interveniëren. Zo worden ieder jaar advocaten uitgenodigd om de centrale controle op de verordening in te vullen. De dekens bezoeken jaarlijks ten minste tien procent van alle kantoren in het arrondissement.

De deken maakt in zijn taakuitoefening onderscheid tussen proactief toezicht, reactief toezicht, thematisch toezicht en risicogestuurd toezicht. Een belangrijk onderdeel van zijn werkzaamheden is het uitoefenen van financieel toezicht. De deken kan zich hierbij laten ondersteunen door de medewerkers van de unit Financieel Toezicht Advocatuur van de NOvA.

Als de deken een overtreding of laakbaar handelen constateert, kan hij in bepaalde gevallen bestuursrechtelijk handhaven (boetes of last onder dwangsom opleggen) of een tuchtklacht indienen (via een dekenklacht).

Voor meer informatie over toezicht en handhaving door de deken kunt u terecht op de website van de lokale orde van advocaten.

Dekenberaad

Alle dekens van de orden in de arrondissementen gezamenlijk vormen het dekenberaad. Dit is het overlegorgaan waarin de dekens met elkaar spreken over de wijze waarop zij hun toezichttaken en toezichtbevoegdheden uitoefenen en klachten behandelen.

Het dekenberaad neemt geen besluiten in individuele gevallen. Dat geschiedt door de deken in het desbetreffende arrondissement.

In en met het dekenberaad worden toezichtinformatie en signalen uitgewisseld. Zo zijn afspraken gemaakt met de Raad voor Rechtsbijstand, de Rechtspraak, het OM en de IND over het vroegtijdig uitwisselen van signalen van laakbare gedragingen door advocaten grond waarvan mogelijk (verscherpt) dekenaal toezicht nodig is.

Het jaarverslag geeft inzicht in de activiteiten van de dekens en het dekenberaad in het afgelopen jaar [link recent jaarverslag]. In het jaarplan worden de speerpunten weergegeven waar de dekens dit jaar in het bijzonder hun aandacht op richten. [linken]

College van toezicht

Het college van toezicht is de systeemtoezichthouder en ziet toe op de wijze waarop dekens toezicht uitoefenen en klachten behandelen. Het college van toezicht is een orgaan van de NOvA.

Ondersteuning deken-toezichthouders

De dekens worden ondersteund door de lokale bureaus van de orde van advocaten in de arrondissemenen. Vanuit de NOvA worden de dekens bij de toezichtuitoefening ondersteund door de Unit Dekenaal Toezicht Advocatuur (DTA) en de unit Financieel Toezicht Advocatuur (FTA). De gespecialiseerde FTA-medewerkers kunnen in opdracht van de dekens zowel financiële als Wwft-onderzoeken uitvoeren.