Franc Weerwind, demissionair minister voor Rechtsbescherming, laat dit jaar onderzoek doen naar de wijze waarop in de begroting van het ministerie van Justitie en Veiligheid beter rekening kan worden gehouden met het actualiseren van de vergoedingen van sociaal advocaten. Dit schrijft hij in een brief aan de Tweede Kamer.
De Nederlandse orde van advocaten (NOvA) vindt het teleurstellend dat de minister nu geen stappen zet om de vergoedingen mee te laten bewegen met de steeds wijzigende werkzaamheden van sociaal advocaten.
De NOvA wil voorkomen dat elk jaar opnieuw ad hoc financiering moet worden gezocht en dringt aan op een structurele verbetering. Bestuurder Sanne van Oers: “Toegang tot het recht is in onze rechtsstaat van essentieel belang en dient voor iedereen beschikbaar te zijn. Sociaal advocaten zijn daarom onmisbaar. Om te zorgen voor voldoende sociaal advocaten en een toekomstperspectief voor hen, is het noodzakelijk dat de vergoedingen bij de tijd blijven. Zonder dat telkens politieke discussie plaatsvindt over de vraag of daarvoor wel voldoende budget beschikbaar is.” Ook de parlementaire enquêtecommissie Fraudebestrijding en Dienstverlening pleit in het rapport ‘Blind voor mens en recht’ voor maatregelen om het tekort aan sociaal advocaten terug te dringen en te voorkomen dat groepen mensen geen toegang hebben tot het recht.
Begrotingssystematiek
De minister wil na het onderzoek verder kijken naar een systeem waarbij de vergoedingen van sociaal advocaten om de paar jaar bij de tijd worden gebracht. Hij laat dit over aan een volgend kabinet. Net als het aanpassen van de begrotingssystematiek. De NOvA vindt beide punten van groot belang en meent dat de minister daartoe al stappen kan zetten.
Motie
De minister geeft met dit onderzoek uitvoering aan de motie van Tweede Kamerlid Sneller (D66). Die riep op tot een fundamentele verbetering van de wijze van financiering van het stelsel van gefinancierde rechtsbijstand. Ook de NOvA heeft dit in 2023 veelvuldig onder de aandacht gebracht.
Sociaal advocaten staan mensen bij die geen juridische hulp kunnen betalen. Dit doen zij op cruciale momenten in een mensenleven, wanneer de toekomst onzeker is. Sociaal advocaten worden grotendeels betaald door de overheid. Zonder hen heeft meer dan een derde van de bevolking geen toegang tot het recht. De NOvA spant zich in om het stelsel van gefinancierde rechtsbijstand te versterken.
